Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) Başkanı Davut Menteş, konuk olduğu bir televizyon programında son dönemde sermaye piyasalarında yaşanan fon krizinin sigorta ve bireysel emeklilik sektörüne etkisini değerlendirdi. Krizin sektöre etkisinin "10 binde 1'in altında" olduğunu belirten Menteş, fon krizinin odağındaki Tera gibi yapıların sektöre girmesine 11 ay boyunca izin vermediklerini, bu süreçte tespit edilen mevzuata aykırı fon transferlerini ise geri döndürerek sigortalıların haklarını koruduklarını açıkladı.
"Fon Krizinin Sektöre Etkisi Neredeyse Yok Seviyesinde"
Piyasada merak edilen soruları yanıtlayan SEDDK Başkanı Menteş, sektörün toplam aktif büyüklüğünün 4,7 trilyon lira seviyesinde olduğunu hatırlatarak şunları söyledi:
"Sermaye piyasalarında yaşanan son gelişmelerin sigortacılık ve özel emeklilik sektörüne etkisi neredeyse yok seviyesindedir. Sigorta tarafında ve emeklilik fonları üzerinden baktığımızda, olası kayba dönüşebilecek etki 10 binde 1'in altındadır. Bu oran yaklaşık 400 milyon seviyelerinde bir etkiye denk geliyor. Sektördeki 70 şirketin dağılımını göz önüne aldığımızda, hiçbir şirketimizde sermaye yeterliliği veya likidite sorunu teşkil edecek bir durumla karşı karşıya değiliz."
Halka açık olan Türkiye Sigorta ve Türkiye Hayat Emeklilik şirketlerinin de bu kapsamda ayrı tutulduğunu belirten Menteş, sigorta şirketinde yaklaşık yüzde 200, emeklilik şirketinde ise yüzde 400'e yakın sermaye yeterliliği bulunduğunu vurguladı.
"Tera'nın Sektöre Girişine 11 Ay Boyunca Onay Vermedik"
Fon krizinin merkezindeki bazı yapıların sigorta sektörüne girmek için 2024 ve 2025 yıllarında müracaatlarda bulunduğunu doğrulayan Menteş, özellikle Tera'nın iki ayrı şirket üzerinden sektöre girme teşebbüsüne izin verilmediğini açıkladı:
"Gündemde olan Tera, iki ayrı şirket üzerinden sigorta sektörüne giriş teşebbüsünde bulundu. SEDDK olarak bu yapının sigorta sektörüne girmesine 11 ay boyunca izin vermedik. Şeklen ve mali güç bakımından her iki müracaatta da bir sorun görünmüyordu. Ancak bizim üzerinde durduğumuz en önemli husus 'bağlı risk' yani farklı bir sektördeki riskin sigortacılığa sirayet etme ihtimaliydi. Bu süre zarfında, her ne kadar izin verilmemiş olsa da bazı mevzuata aykırı yatırım işlemlerine taraf olduklarını tespit ettik. Hatırı sayılır bir meblağın bir gruba geçtiğini belirleyerek bu işlemleri geri döndürdük. Bu hamle, sigortalıların hak ve menfaatlerini korumak adına hayati önem taşıdı."
Mali Bünye Zafiyeti Yaşayan Şirket Sayısı Sıfırlandı
2023 sonunda mali bünye zafiyeti yaşayan 10'dan fazla şirket bulunduğunu hatırlatan Menteş, devreye alınan "Finansal Dayanıklılık ve Piyasa Programı" ile sektörde radikal tedbirler aldıklarını kaydetti. Sektöre giriş asgari sermayesini 20 milyon dolardan 120 milyon dolara çıkardıklarını belirterek mali bünyesi zayıf yapıların rehabilite edildiğini ve yeni zafiyetlerin önüne geçildiğini ifade etti.
Denetim Süreci Üç İş Gününde Tamamlandı
Bazı sigorta şirketlerinin denetiminde gecikilip gecikilmediğine yönelik eleştirilere de yanıt veren Menteş, sürecin son derece şeffaf ve hızlı yürütüldüğünü vurguladı:
"16-17 Eylül tarihlerinde tüm sektörden finansal yatırımlarla ilgili bilgi ve belgeleri istedik. Gelen verileri mevcut defter kayıtlarıyla karşılaştırarak farklı denetim teknikleri uyguladık ve finans sektöründe ilk defa kullanılan bir yöntemle riski tespit ettik. Merkezî Kayıt Kuruluşu'ndan mutabakat verilerinin gelmesinin ardından, kurum tarihinde görülmemiş bir hızla sadece 3 iş günü içinde raporu tanzim ederek ilgili kurumlara ve adli mercilere intikal ettirdik. Şirketler de 30 Ekim'de KAP'a yaptıkları açıklamalarla denetimin kurumumuzca başlatıldığını kamuoyuyla paylaştı. Kurumumuzun gece gündüz çalışarak yürüttüğü bu başarılı operasyonun ardından hâlâ sorgulanıyor olması gerçekten üzücü."
