Yapay zekâ yatırımlarının finansmanında hızla büyüyen kredi talebi, uluslararası bankaları yeni önlemler almaya yöneltti. Veri merkezi projelerine sağlanan milyarlarca dolarlık krediler nedeniyle risk sınırlarına yaklaşan bankalar, olası zararların bir bölümünü sigorta şirketlerine devretmeye başladı. 11 Kasım'da yayımlanan yeni sektör değerlendirmesi, bu yöntemin bankaların yeni kredi verebilmesi için giderek daha önemli hale geldiğini ortaya koydu.
Kredi riskinin yüzde 50'sine kadarı devrediliyor
Bankaların başvurduğu kredi riski sigortası, veri merkezlerinin yangın veya fiziksel hasarına karşı değil, krediyi kullanan şirketin borcunu ödeyememesi ihtimaline karşı koruma sağlıyor. Banka, sigorta primi ödeyerek olası temerrüt zararının belirli bir bölümünü sigorta kuruluşuna aktarıyor.
Bu tür işlemlerde sigortacılar, bazı proje kredilerinin yüzde 20 ila 50'si arasındaki riski üstlenebiliyor. Böylece bankalar, tek bir sektörde yoğunlaşan kredi risklerini azaltırken yeni finansman taleplerini karşılayabilecek alan yaratıyor.
Ancak sigorta kullanılması, kredinin tamamen risksiz hale geldiği anlamına gelmiyor. Koruma kapsamı dışındaki zararlar bankanın sorumluluğunda kalırken, sigortalanan bölümün riski başka bir finans kuruluşuna taşınmış oluyor.
Barclays ve HSBC sigorta seçeneğini değerlendiriyorD
İngiliz bankası Barclays, yapay zekâ altyapısıyla bağlantılı bazı kredilerini sigorta kapsamına aldı. Bankanın ayrıca 10 milyar doları aşan yapay zekâ finansmanına yönelik yeni koruma seçeneklerini araştırdığı ve belirli işlemlerde kredi riskinin yarısından fazlasını devretmeyi değerlendirdiği bildirildi. Bu büyüklükte yeni bir sigorta anlaşmasının tamamlandığı ise doğrulanmış değil.
HSBC de veri merkezi projelerine sağlanan kredilerin riskini sigortacılara aktarma seçeneklerini inceliyor. Bankanın çeşitli proje finansmanı işlemleri için yürüttüğü görüşmeler henüz başlangıç aşamasında bulunuyor.
JPMorgan Chase ise benzer bir sigorta kullanımını değerlendirmesine rağmen koruma satın almamayı tercih etti. Bankaların farklı kararları, kredi riski sigortasının her finans kuruluşu için aynı maliyet ve sermaye avantajını sağlamadığını gösteriyor.
Sigorta primi kredi gelirinin yüzde 70'ine ulaşıyor
Artan talep, kredi sigortasının maliyetini de yükseltiyor. Yapay zekâ veri merkezi projelerinde sigorta primlerinin, bankaların koruma altına alınan kredi bölümünden elde ettiği gelirin yaklaşık yüzde 50 ila 70'ine ulaşabildiği belirtiliyor.
Bu oran, sigortanın kredi anaparasının yüzde 70'ine mal olduğu anlamına gelmiyor. Bankanın sigortalanan kredi bölümünden sağladığı gelir ile bu koruma için ödediği prim karşılaştırılıyor.
Yüksek maliyete rağmen bankaların sigortaya yönelmesinin temel nedeni, yeni ve daha büyük krediler verebilme imkânını korumak. Özellikle ABD'de kredi riski sigortası her zaman düzenleyici sermaye yükümlülüğünü azaltmadığından, bankalar için asıl avantaj belirli sektörlere yönelik risk sınırlarında alan açılması olabiliyor.
Sigorta şirketlerinin kapasitesi de zorlanıyor
Bankaların risklerini azaltmaya çalışması, sigorta sektöründe yeni bir yoğunlaşma yaratıyor. AIG, Chubb ve AXA gibi büyük sigorta kuruluşlarının da faaliyet gösterdiği proje finansmanı kredi sigortası piyasasında, veri merkezlerine yönelik koruma talebi hızla büyüyor.
Sigorta ve risk danışmanlığı şirketi Willis Towers Watson'ın 26 Mayıs 2026'da yayımladığı, 76 kredi ve siyasi risk sigortacısını kapsayan araştırma, veri merkezi finansmanındaki sigorta risklerinin hızla genişlediğini ortaya koymuştu.
Bazı sigortacıların veri merkezi sektörüne ayırdıkları risk limitlerine yaklaşması ise bankaların koruma bulmasını güçleştirebilecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Birden fazla projenin aynı büyük teknoloji şirketlerine, enerji altyapısına veya finansman koşullarına bağlı olması, sigortacılar açısından da yoğunlaşma riski yaratıyor.
Yapay zekâ yatırımlarında finansman riski büyüyor
Yapay zekâ altyapısının genişletilmesi, veri merkezi binalarından yüksek kapasiteli çiplere, soğutma sistemlerinden elektrik bağlantılarına kadar büyük yatırımlar gerektiriyor. Şirketlerin öz kaynakları bu harcamaların tamamını karşılamakta yetersiz kaldıkça banka kredileri ve tahvil ihraçlarının önemi artıyor.
İngiltere Merkez Bankasının temmuz ayında yayımladığı finansal istikrar raporu da yapay zekâ yatırımlarında borçlanmanın hızla büyüdüğüne dikkat çekmişti. Raporda, veri merkezlerinin gelecekteki gelirlerine ilişkin beklentilerin karşılanmaması veya altyapının teknolojik açıdan hızla eskimesi durumunda kredi veren kuruluşların zararlarla karşılaşabileceği belirtilmişti.
Bankaların sigorta şirketlerine yönelmesi, yapay zekâ yatırımlarına finansman sağlama isteğinin tamamen ortadan kalktığını göstermiyor. Ancak giderek büyüyen kredilerin taşıdığı riskin hangi kuruluşlar tarafından ve ne kadar maliyetle üstlenileceği, sektörün gelecekteki yatırım hızını etkileyebilecek önemli bir unsur haline geliyor.
