Yemen’de tırmanan askeri gerilim, küresel deniz ticaretinin kritik geçiş noktalarından Babülmendep Boğazı’ndaki gemi trafiğini yeniden baskı altına aldı. Artan güvenlik riskleri nedeniyle ticari gemi geçişleri kriz öncesi seviyelerin oldukça altında kalırken, rotaların değiştirilmesiyle birlikte navlun ve denizcilik sigortası maliyetlerinde de ciddi artış riski gündeme geldi.
AA muhabirinin denizcilik takip sistemlerinden derlediği verilere göre, Babülmendep Boğazı’ndan salı günü 11'i giriş, 14'ü çıkış olmak üzere 25 gemi geçti. Çarşamba günü toplam geçiş sayısı 28'e, perşembe günü ise 26'ya ulaştı. Böylece son üç günde boğazdan toplam 79 ticari gemi geçti.
Kriz öncesinde günlük ortalama 70 ila 75 geminin seyir yaptığı Babülmendep'teki trafik, saldırılar ve abluka tehditleri sonrasında uzun süredir günlük 35-40 gemi seviyelerinde seyrediyordu. Son gelişmelerle birlikte geçişlerin bu seviyenin de altına gerilemesi, güvenlik endişelerinin denizcilik sektörü üzerindeki etkisini artırdı.
Risk arttıkça sigorta maliyeti de yükseliyor
Bölgedeki güvenlik risklerinin artması, gemi işletmecileri açısından yalnızca güzergah değişikliği anlamına gelmiyor. Kızıldeniz ve Babülmendep çevresindeki risklerin yükselmesi, savaş ve özel risk sigortalarının maliyetlerini de doğrudan etkiliyor.
Gemilerin bölgeden geçiş yerine Afrika'nın güneyindeki Ümit Burnu rotasına yönelmesi, sefer sürelerini haftalar düzeyinde uzatabiliyor. Daha uzun rotalar ise yakıt ve operasyon giderlerinin yanı sıra navlun ve sigorta maliyetlerini de yukarı çekiyor.
Denizcilik şirketleri açısından artan risk primi, özellikle enerji ve yüksek değerli yük taşıyan gemilerde toplam taşıma maliyetlerinin yükselmesine neden olabilir. Sigorta maliyetlerindeki artışın taşımacılık zincirine yansıması halinde bunun nihai olarak küresel ticaret ve tüketici fiyatları üzerinde de baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Zukur Adası iddiası gerilimi artırdı
Bölgede tansiyonu yükselten gelişmelerden biri de Babülmendep Boğazı'na yakın konumdaki stratejik Zukur Adası'na ilişkin haberler oldu. Yerel medya kaynakları ve "Al-Hodhod" adlı platform, adanın Husilerin kontrolüne geçtiğini öne sürdü.
Ancak adanın nasıl el değiştirdiğine ilişkin taraflardan henüz resmi bir doğrulama gelmedi. Zukur Adası'nın Babülmendep'e yakınlığı ve Kızıldeniz üzerindeki stratejik konumu, bölgedeki deniz trafiğinin güvenliği açısından önem taşıyor.
Küresel enerji ticareti için kritik hat
Babülmendep Boğazı, Asya ile Avrupa arasındaki deniz ticaretinde Süveyş Kanalı'na uzanan en önemli güzergahlardan biri olarak öne çıkıyor. Bölgedeki güvenlik sorunları nedeniyle şirketlerin Ümit Burnu rotasına yönelmesi, taşımacılık sürelerini ve maliyetleri artırıyor.
Uzmanlara göre güvenlik risklerinin daha da tırmanması halinde sigorta primleri, navlun ücretleri ve enerji taşımacılığı maliyetlerinde yeni artışlar görülebilir. Bu durum, Kızıldeniz'deki krizin yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu olmaktan çıkarak küresel tedarik zincirleri ve enerji piyasaları üzerinde daha geniş bir baskı oluşturması anlamına geliyor.
Yemen Başkanlık Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi de Babülmendep'teki gelişmelerin yalnızca Yemen'in iç meselesi olarak değerlendirilemeyeceğini belirterek, boğazdaki güvenlik risklerinin Kızıldeniz, Süveyş Kanalı ve Hint Okyanusu arasındaki küresel ticaret hattını doğrudan etkilediğine dikkati çekti.
