Orta Doğu'daki savaş, piyasaları altüst etmeye devam ediyor...
Bu süreçte ekonomi yönetimi, yaptığı çalışmalarla Türkiye'nin süreçten en az hasarla çıkmasına yönelik çalışmalar yürütüyor.
SAVAŞIN EKONOMİYE ETKİLERİNİ DEĞERLENDİRDİ
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, AA Katılım Finans Zirvesi’nde 'Kapanış Oturumu'nda konuştu.
Burada Orta Doğu'daki savaşın ekonomiye etkilerine ilişkin net mesajlar veren Mehmet Şimşek, Türkiye'nin istikrar adası olduğunu bir kez daha vurguladı.
"KÜRESEL ŞOKLA KARŞI KARŞIYAYIZ"
Dünyanın büyük bir küresel şokla karşı karşıya kaldığını söyleyen Şimşek, "Buna rağmen programın önceliklerinde hiçbir zaman değişiklik öngörmedik" ifadelerini kullandı.
"PROGRAMI RAYINDA TUTMAK İÇİN NE GEREKİYORSA YAPIYORUZ"
Dünyanın 1970’lerden bu yana en büyük arz şoklarından birini yaşadığını belirten Şimşek, bu durumun küresel büyüme üzerinde baskı yarattığını ifade etti.
"Büyümede ivme kaybı riskiyle karşı karşıyayız" diyen Şimşek, krizin etkisiyle finansal koşulların sıkılaştığını ve uzun vadeli tahvil faizlerinde dramatik artışlar görüldüğünü kaydetti.
Enerji tarafında ise Türkiye’nin arz güvenliği açısından güçlü bir konumda olduğunu ifade eden Şimşek, "Türkiye enerjide arz çeşitlendirmesini önemli oranda başarmış bir ülke" değerlendirmesinde bulundu.
Orta Vadeli Program’ın küresel gelişmelerden bir miktar etkileneceğini belirten Şimşek, bunun kaçınılmaz olduğunu söylerken, "Programı rayında tutmak için ne gerekiyorsa yapıyoruz, yapmaya da devam edeceğiz." dedi.
"BÜYÜMEDE İVME KAYBI RİSKİYLE KARŞI KARŞIYAYIZ"
Bakan Şimşek'in açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:
"Büyümede ivme kaybı riskiyle karşı karşıyayız. Kısa vadede belirsizlikler yüksek, küresel ve Türkiye ekonomisinin zorlandığı bir dönem. Faizlerin yüksek seyrettiği dönemde yüksek küresel borçluluk önemli bir sorun. Bugün gerçekten çok büyük bir şok söz konusu. Türkiye'nin avantajları var. Dünyanın bazı ülkelerine göre bizde arz güvenliği tehlide değil. Çünkü enerji tarafında Hürmüz Boğazı'na bağımlılığımız neredeyse hiç yok. Bu da uzun süredir Türkiye'nin uyguladığı pazar- ürün çeşitlendirme strateji sayesinde oluyor.
Uzun vadeli tahvil faizlerinde dramatik şekilde artışlar var, finansal koşullar daha sıkışık. Temelde biz programı rayında tutmak için ne gerekiyorsa yapacağız, yapmaya da devam edeceğiz. Gelir dağılımında bu programla birlikte düzelme başladı. Bu programın yükünü dar gelirler ücretliler çekiyor deniyor. Ancak iş gücünün milli gelirdeki payı program döneminde ciddi şekilde arttı. Gelir dağılımında iyileşme, iş gücünün milli gelirden daha fazla pay alması bu programın milletimizi önceliklendirdiğini gösteriyor.
"ÇOK BÜYÜK BİR ŞOK SÖZ KONUSU"
Şok büyük ancak yönetilebilir durumda. Çünkü biz bu şoklar için tamponlar inşa ettik. Kamuda ciddi tasarruf yaptık. Bu konuda maksimum hassasiyetle hareket ediyoruz. Kamuda harcama disiplini çok kritik ve sonuç da alıyoruz. Büyük bir petrol şoku var. Şokun esnafımıza ve sanayicimize az yansıması için tedbirler devreye aldık.
Türkiye'de birçok anlamda rezerv yeterliliği devam ediyor. Normalde 3 aylık ithalatı karşılayacak rezerviniz olması gerekiyor. Bizim en düşük haliyle 5 ayı karşılıyor. Ülke risk priminde ciddi bir değişilik olmadı. Önce yükseldi ama baktırlar ki doğru tepki veriyoruz, Türkiye'nin bünyesi sağlam artış yapılmadı. Türkiye bu anlamda da olumlu yönde kendisine benzer ülkelerden faklılaşmış durumda. Borsalarımızda da ciddi bir düşüş yok. Türk şirketlerin değeri şoka rağmen artıyor.
"KRİZLERİ FIRSATA ÇEVİRMELİYİZ"
Enflasyon beklentilerinde bir miktar bozulma var bu da normal. Dünyanın her yerinde var. Büyük bir emtia şoku var. Sadece petrolle doğal gazla da sınırlı değil. Bütün petro-kimya ürünlerinden bahsediyoruz. Helyum, nafta fiyatı, gübre, gıda hepsi artış gösteriyor. Bu beklentiler nedeniyle de Türkiye'de hazine faizlerinde özellikle TL cinsinden kağıtların faizlerinde 400 baz puanlık yükseliş var. Çünkü beklentilerde bir miktar bozulma oldu. Ama bizim döviz cinsinden 10 yıl vadeli kağıtların faizinde çok büyük bir bozulma olmadı.
Bizim gündemimiz reform, Türkiye'nin kaçırmaması gereken fırsatlar. Özetle şunu söylemeye çalışıyorum; biz bu krizi heba edemeyiz. Mutlaka bunu ülkemiz için fırsata dönüştüreceğiz bizim derdimiz bu. O nedenle sanayide dönüşümü hızlandırdık. Ama bir dönümüş gerekiyor, hepimizin değişmesi çabalaması gerekiyor. Üretken altyapıya yatırımları önceliklendirdik. Kamu maliyesi alanında reform çabalarımız devam ediyor. Terörsüz Türkiye çok krizi bir alan. Ve son olarak yeni yatırım çerçevemiz. Sanayide dönüşüm için programlarımız var. Yeşil dönüşüm de ülkemiz için bir zaruriyet. Dijital dönüşümü de ıskalayamayız. O nedenle de çok güçlü bir yol haritası belirledik. Büyük ölçekli veri merkezleri yatırımları devam ediyor, nükleer enerji yatırımı aslında kısmen yapay zekayla ilişkili. Türkiye'nin demiryolu haritası da büyüyor.
"TERÖRSÜZ TÜRKİYE EN BÜYÜK FIRSAT PENCERESİ"
Terörsüz Türkiye ülkemizin önündeki en büyük fırsat penceresi. En önemli proje. Türkiye'nin yeni motorlarını devreye almak istiyoruz. GAP bölgesi, Güneydoğu ve Doğu Anadolu'nun Türkiye'nin yeni büyüme motorları olması lazım, nüfus genç, alt yapı var. Terörün gölgesinin ortadan kalkması ile bu bölge Türkiye ortalamasını yakalamak için hızla koşacak bunun sayesinde Türkiye gelişmiş ülkelerle arayı kapatacak. Terör sorununu çözünce bölgesel istikrar ve entegrasyon da önemli bir fırsat olarak karşımıza çıkıyor bölge ülkeleriyle.
VARLIK BARIŞI NASIL İŞLEYECEK?
Yurt içi ve yurt dışı varlıkların sisteme girmesini nasıl sağlayacağız? Varlık barışında para sistemde uzun süre tutulursa vergi olmayacak. Ama sisteme koyup çıkartmak isterlerse yüzde 5 vergi verilecek. Yani vadesine göre, sistemde ne kadar tuttuğuna bağlı vergi işleyecek. Onun için biz bankacılık sistemini ve sermaye sistemini güçlendirmek istiyoruz. Bu varlıkları kendi şirketlerine sermaye olarak koyarlarsa yine vergi yok, bankalara mevduat olarak koyarlarsa vadesine göre vergi sıfıra kadar iniyor. Uygulama basit ve yatırımcı odaklı. Derdimiz İstanbul Finans Merkezi'ni güçlü bir şekilde konumlandırmak.
"YENİ ENERJİ VE TİCARET KORİDORLARI TÜRKİYE'DEN GEÇECEK"
Savaş sonrası fırsat görüyoruz. Petrol fiyatları düşecek. Venezuela ve Libya'da arz sınırlıydı, normalleşme ile birlikte artacak. Savunma sanayinde muazzam bir teknolojik devrim var. Türkiye'nin savunma sanayisi çok güçlü bu da önemli bir fırsat penceresi. Bölgede istirar ve barış istiyoruz. Bölgenin yeniden inşasında Türkiye ürünleri ve girişimcileri ile önemli rol oynayacak. Yeni enerji, ticaret koridorları gündem ve hepsinin merkezinde Türkiye var. Dolayısıyla kötümser olamıyorum. Evet şoktan etkilendik ancak bunu yönetilebilir görüyoruz. Küresel ihracat liginde 10. sıradayız."