Doğal afetlerin ekonomik etkileri her geçen yıl daha da ağırlaşırken, dünya genelinde sigorta koruması risk artışını tam anlamıyla karşılayamıyor. Swiss Re tarafından yayımlanan son analiz, küresel doğal afet koruma açığının 2025 yılında 424 milyar dolara ulaşacağını ortaya koydu.
Şirketin değerlendirmesine göre, bir yıl önce 395 milyar dolar seviyesinde bulunan koruma açığındaki yükselişin temel nedeni, afet riski altındaki varlıkların değerinin hızla artması oldu. Sigorta sektörünün koruma kapasitesini geliştirmesine rağmen, küresel doğal afet risklerinin yaklaşık dörtte üçü halen sigorta güvencesi dışında bulunuyor.
Sigorta Dayanıklılığı Artıyor Ancak Yetersiz Kalıyor
Swiss Re’nin Doğal Afet Sigorta Dayanıklılık Endeksi verileri, son on yılda küresel sigorta dayanıklılığının yüzde 25,3’ten yüzde 27,3’e yükseldiğini gösteriyor. Bu artış, sigorta kapsamının genişlediğine işaret etse de dünya genelindeki doğal afet risklerinin yüzde 73’ünün halen sigortasız olduğu belirtiliyor.
Raporda, ekonomik büyüme ve varlık birikiminin koruma ihtiyacını sürekli artırdığına dikkat çekilirken, sigorta kapsamındaki genişlemeye rağmen toplam koruma açığının büyümeyi sürdürdüğü vurgulanıyor.
Gelişmiş Ekonomilerde İlerleme Dikkat Çekiyor
Son on yıllık dönemde gelişmiş Avrupa, Orta Doğu ve Afrika (EMEA) ülkeleri ile gelişmiş Asya-Pasifik ekonomileri sigorta dayanıklılığında önemli ilerlemeler kaydetti.
Gelişmiş EMEA bölgesinde dayanıklılık oranı yüzde 37,1’den yüzde 41,3’e yükselirken, gelişmiş Asya-Pasifik’te bu oran yüzde 22,5’ten yüzde 29,1’e çıktı.
Almanya örneği ise sigorta kapsamının genişletilmesinin etkisini gözler önüne seriyor. Ülkede yangın ve fırtına sigortası konutların neredeyse tamamına ulaşırken, sel sigortası kapsamı son yirmi yılda yaklaşık üç kat artarak yüzde 57 seviyesine yükseldi.
Kuzey Amerika’da Riskler Sigortadan Daha Hızlı Büyüyor
Kuzey Amerika’da sigorta dayanıklılık oranı son on yılda yüzde 40-42 aralığında büyük ölçüde değişmeden kaldı. Ancak bölgedeki koruma açığının büyümesi, sigorta kapsamındaki gerilemeden değil, afet risklerinin ve ekonomik değerlerin hızla artmasından kaynaklanıyor.
Özellikle yüksek riskli bölgelerde nüfus yoğunluğunun yükselmesi ve yeniden inşa maliyetlerindeki sert artışlar, sigorta sistemleri üzerindeki baskıyı artırıyor. Kaliforniya’da deprem teminatı içeren konut sigortalarının oranının yüzde 12’ye kadar gerilemesi de dikkat çeken gelişmeler arasında yer alıyor.
Gelişmekte Olan Ülkeler Daha Büyük Tehlike Altında
Rapor, gelişmekte olan ekonomilerin doğal afetlere karşı koruma konusunda ciddi eksiklikler taşıdığını ortaya koyuyor. Latin Amerika ve gelişmekte olan EMEA ülkelerinde sigorta dayanıklılığı yüzde 8-9 seviyelerinde bulunurken, gelişmekte olan Asya’da bu oran yalnızca yüzde 5 olarak ölçüldü.
Hızlı kentleşme ve ekonomik büyümenin yeni riskler oluşturduğu belirtilirken, ortaya çıkan bu risklerin büyük bölümünün sigorta kapsamına alınamadığı ifade ediliyor.
Sigortalı Kayıplarda Yeni Rekorlar Bekleniyor
Swiss Re, mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde doğal afetlerden kaynaklanan küresel sigortalı kayıpların 2030 yılında 186 milyar dolara ulaşabileceği uyarısında bulundu. Bu rakamın 2025 yılı için yaklaşık 107 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.
Uzmanlara göre yalnızca sigorta kapasitesinin artırılması koruma açığını kapatmak için yeterli olmayacak. Aynı zamanda afetlerden kaynaklanan ekonomik kayıpların azaltılmasına yönelik yatırımların da hız kazanması gerekiyor.
Adaptasyon Yatırımları Öne Çıkıyor
Raporda sel bariyerleri, bentler, taşkın önleme sistemleri ve risk odaklı arazi planlamalarının afet kaynaklı zararları azaltmada kritik rol oynadığı belirtiliyor. İngiltere, Fransa, İsviçre ve Avusturya’da uygulanan koruma projelerinin sigortalı kayıpların artış hızını sınırladığına dikkat çekiliyor.
Swiss Re analizine göre afetlere uyum projelerinde yapılan her 1 dolarlık yatırım, ortalama 1,86 dolarlık ekonomik fayda sağlıyor. Bu durum, risk azaltma yatırımlarının yalnızca toplumsal güvenliği artırmakla kalmadığını, ekonomik açıdan da güçlü bir geri dönüş sunduğunu ortaya koyuyor.
Güçlendirilmiş Yapılar Daha Az Hasar Görüyor
Araştırmada, 2020 yılında ABD’yi etkileyen Sally Kasırgası sonrasında güçlendirilmiş bina standartlarına sahip konutların önemli avantajlar sağladığı tespit edildi. Bu yapıların hasar sıklığında yüzde 55 ila 70, hasar şiddetinde ise yüzde 14 ila 40 arasında düşüş görüldü.
Louisiana eyaletinde ise dayanıklılık standartlarına uygun şekilde yenilenen konutların sigorta primlerinde yüzde 7 ile yüzde 24 arasında indirim elde edebildiği kaydedildi.
Sigorta ve Risk Azaltımı Birlikte Ele Alınmalı
Swiss Re’ye göre küresel ölçekte artan varlık değerleri ve yoğunlaşan afet riskleri, dayanıklılık açısından önemli bir tehdit oluşturmaya devam ediyor. Uzmanlar, koruma açığının daraltılması için sigorta çözümlerinin fiziksel risk azaltma yatırımlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Rapor, risk azaltımını teşvik eden politikalar, daha şeffaf değerlendirme standartları ve adaptasyon yatırımlarının desteklenmesi halinde küresel sigorta dayanıklılığının güçlenebileceğine ve doğal afetlerden kaynaklanan koruma açığının azaltılabileceğine işaret ediyor.