Dünya genelinde 1963’te kadın başına 5,3 çocuk olan doğum oranı 2026’da 2,2’e düştü. Bu düşüş, nüfusun yenilenme düzeyi olan 2,1’in altına yaklaşarak birçok ülkede nüfus yaşlanmasına ve kuşak yenilenme riskine yol açıyor. Türkiye ise zaman içerisinde yüksek doğum oranlarından hem doğum hem ölüm oranlarının düşük olduğu ‘olgunlaşmış’ bir nüfus yapısına evriliyor. 2020’de yaklaşık 8 milyon kişi olan 65 yaş ve üzeri nüfus, 5 yılda yüzde 20,5 artarak 2025’te 9 milyonu aştı. 2020’de yüzde 9,5 olan yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranı, 2025’te yüzde 11,1’e çıktı.
“TAMAMLAYICI SİSTEMLER ŞART”
HDI Fibaemeklilik ve Fibasigorta Genel Müdürü Erol Öztürkoğlu, doğum oranlarının da düşmesiyle birlikte 65 yaş ve üzerindeki nüfusun hızla artmasının, çalışma çağındaki nüfusun azalmasına neden olacağını ve genç kuşakların geleceğini güvence altına alacak alternatif sistemlerin artık bir zorunluluk olduğunu kaydediyor. Doğum
oranlarındaki hızlı düşüş eğiliminin devam edeceğini varsayan senaryoya göre oluşan koşulların yaşlanan bireyler için uzun yaşam süresine bağlı gelir yetersizliği riski oluşturduğunu belirten Öztürkoğlu, şöyle devam ediyor: “Bu durumda bireylerin ikinci baharı olan emeklilik dönemlerinde rahat bir hayat sürmeleri için BES’e erken katılım her geçen gün çok daha önemli hale geliyor. TÜİK’in 2030’da yüzde 13,5, 2040’ta yüzde 18,2 yaşlı nüfusun olacağını belirttiği tahmini senaryoya göre, emeklilik maaşının tek başına yeterli olmadığı bir döneme girdiğimizi söyleyebiliriz. Bireylerin emeklilik
dönemlerinde yaşam standartlarını korumaları için tamamlayıcı, ek gelir sağlayan sistemlere duyduğu ihtiyaç daha da belirginleşiyor.”
“SİSTEME ERKEN GİRİP UZUN SÜRE KALINMALI”
Erol Öztürkoğlu, emeklilikte finansal rahatlığa giden yolculukta takip edilen yol haritası ne olursa olsun en önemlisinin bu yola erken çıkmak olduğuna dikkat çekiyor. Öztürkoğlu, “Erken yaşta BES’e dahil olan bir birey, 35-40 yıllık birikim süreci boyunca devlet katkısı ve bileşik getirinin sunduğu avantajlardan tam anlamıyla yararlanabilir” diyor.
“Sürdürülebilir bir sosyal güvenlik modeli için TES”
“Emeklilik döneminde geçirilen vaktin artmasıyla kamu sosyal güvenlik sistemlerindeki aktüeryal dengelerin bozulmasını önlemek için kamunun sağladığı temel güvence gideri, gelecekte devreye alınması planlanan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ile artabilir. TES, gelişmiş ülkelerde olduğu gibi çok basamaklı bir özel emeklilik sistemi mimarisine geçişin temel taşlarından biri. TES ile devreye girecek işveren katkısı, devlet katkısının devamlılığı ve bireyin katkılarıyla birleşerek üçlü bir yapıya dönüşecek. Bu da bireylerin emeklilik döneminde daha yüksek tutarlı ikinci bir gelir kaynağına sahip olmasını sağlayarak çalışma hayatındaki standartları koruyabileceği bir emeklilik dönemi geçirmesine imkân tanıyacak. Böylelikle çok katmanlı sürdürülebilir bir sosyal güvenlik modeline doğru büyük bir adım atılmış olacak.”