TÜİK, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile "We Are Social 2025" raporlarından derlediği bilgilere göre, dijitalleşmenin artması ve internetin yaygınlaşmasıyla ülkede dijital hizmetlerin kullanımı da yükseldi.

Türkiye nüfusu 86 milyona yaklaşırken, mobil abone sayısı geçen yılın üçüncü çeyreği itibarıyla 99,1 milyona çıktı.

NÜFUSUN YÜZDE 70'İ SOSYAL MEDYA KULLANIYOR

Ülkede, Ekim 2025 itibarıyla yaklaşık 62,30 milyon aktif sosyal medya kullanıcısı bulunuyor.

Bu sayı, nüfusun yüzde 70,9'una denk geliyor.

Sosyal medya kullanıcılarının ülkedeki toplam internet kullanıcılarına oranı da yüzde 80,4 oldu.

Bu oran, ülkedeki internet kullanıcılarının büyük bölümünün bir sosyal medya platformunu kullandığını gösterdi.

SOSYAL MEDYA KULLANIMINDA INSTAGRAM BİRİNCİ OLDU

Türkiye'deki kullanıcılar, 4 saat 4 dakikası cep telefonlarından olmak üzere internette günlük ortalama 7 saat 13 dakika geçiriyor.

Ülkedeki kullanıcıların sosyal medyada geçirdiği süre ise haftalık ortalama 25 saat 4 dakika olarak belirlendi.

KULLANIM NEDENLERİNİN BAŞINDA 'BİLGİ EDİNMEK' YER ALIYOR

Türkiye'de internet kullanma nedenleri arasında ilk sırada yüzde 71,6 ile "bilgi edinmek" yer aldı.

Verilere göre, ülkedeki internet trafiğinin yüzde 76,58'i mobil cihazlar üzerinden gerçekleşiyor.

EN ÇOK ARATILAN KELİME

Türkiye'den en çok ziyaret edilen internet sitesi Google, burada en çok aratılan kelime ise "hava durumu" oldu.

SOSYAL AĞ KULLANICILARIN DAĞILIMI

Ülkedeki sosyal ağ kullanıcılarının yüzde 89,5'inin Instagram, yüzde 88,9'unun WhatsApp, yüzde 78'inin YouTube, yüzde 68,6'sının Facebook ve yüzde 58,7'sinin ise X'i (Twitter) tercih ettiği görüldü.

Türkiye'de en fazla kullanıcısı bulunan sosyal medya uygulaması da 62,3 milyonla Instagram olurken, bunu 57,9 milyonla YouTube takip etti.

WEB TARAYICI HİZMETİNDE GOOGLE CHROME BİRİNCİ SIRADA

Türkiye'de mobil işletim sistemleri hizmetlerinde Ekim 2025 itibarıyla yaklaşık yüzde 77,5 pazar payı ile Android birinci sırada yer alırken, bunu yüzde 22,15 payla iOS izledi.

Masaüstü işletim sistemleri pazarında da Windows yüzde 81,4 pazar payıyla ilk sırada dikkati çekti.

Türkiye'de web tarayıcı hizmetlerinde de Google Chrome yüzde 75,81 pazar payıyla birinci sırada, Safari de yüzde 12,44 payla ikinci sırada yer aldı.

Çevrim içi arama motoru yönlendirme pazarında Yandex, yüzde 50,5 pazar payıyla ilk sırada yer alırken, onu yüzde 44 pazar payıyla Google takip etti.

ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANI DEĞERLENDİRDİ

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu da konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, modern yaşamın vazgeçilmez parçası haline gelen dijital platformların, gözetim ve veri güvenliği gibi önemli konuları beraberinde getirdiğine dikkati çekti.

"KİŞİSEL VERİLERİN KORUNMASI, DİJİTAL ÇAĞIN EN BÜYÜK ZORLUKLARINDAN BİRİDİR"

Dijital platformlardaki gözetim ve veri güvenliğini uluslararası düzenlemeler ile Türkiye özelinde ele alan "We Are Social 2025 Raporu"nun, dijital platformların hızla büyüyen veri üretimi, kullanıcı güvenliği ve gizliliği açısından kritik öneme sahip olduğunu dile getiren Uraloğlu, şöyle konuştu:

"Gözetim, veri toplama ve analiz süreçlerini içerirken, bu süreçler genellikle kullanıcıların rızası dışında gerçekleşmektedir. Gözetim türleri, yığınsal veri izleme, biyometrik gözetim ve nesnelerin interneti (IoT) üzerinden veri toplama gibi farklı alanlara ayrılmaktadır. Bu faaliyetler hem bireylerin mahremiyetini hem de ulusal güvenliği etkileyebilmektedir. Kişisel verilerin korunması, dijital çağın en büyük zorluklarından biridir. Verilerin kötüye kullanımı, kimlik hırsızlığı ve finansal kayıplara neden olabilmektedir.

Dünya çapında dijital platformların veri ihlallerine karşı savunmasız olduğu görülmüş, bu durum büyük ekonomik kayıplara yol açmıştır. Siber saldırılar, özellikle kötü amaçlı yazılım ve oltalama yöntemleriyle kullanıcıların verilerini hedef alırken, bu saldırılara karşı güçlü şifreler, iki faktörlü kimlik doğrulama gibi yöntemlerle önlemler alınması önerilmektedir."

"TÜRKİYE'DE DİJİTAL PLATFORM ALANINDA DÜZENLEYİCİ ÇERÇEVE GENİŞLİYOR"

Uraloğlu, dijital platformlarda veri güvenliği ve gözetimine ilişkin düzenlemelerin, hem kullanıcıların haklarını korumayı hem de platformlar arasındaki adil rekabeti sağlamayı amaçladığını anlatarak, şunları kaydetti:

"Türkiye'de dijital platformların kullanım oranı hızla artarken, bu alandaki düzenleyici çerçeve de gelişiyor. Küresel standartlar göz önünde bulundurularak dijital platformlara yönelik düzenleyici çerçevenin güçlendirilmesi ve kullanıcı odaklı bir yaklaşım benimsenmesi büyük önem taşıyor. Dijital platformların etkin yönetimi, veri güvenliği ve gözetim mekanizmalarının iyileştirilmesiyle mümkündür. Bununla birlikte, siber tehditlere karşı toplumsal farkındalığı artıracak kampanyalar ve eğitimler, öne çıkan bir diğer önemli husustur."

Trafik sigortalarında yürürlükte bulunan poliçe sayısı 26,3 milyon, tekil sigortalı sayısı 17,8 milyon seviyesinde izlenirken, trafik poliçeleri kapsamında yazılan toplam direkt prim tutarı ise 286,1 milyar TL olarak kaydedildi.

Kasko sigortalarında ise yürürlükte poliçe adedi 8,7 milyon, tekil sigortalı sayısı 6,1 milyon seviyesinde; kasko poliçeleri kapsamında yazılan toplam direkt prim 161,9 milyar TL oldu.

Veriler, oto sigortalarının sektörün sürdürülebilir büyümesinde ve finansal koruma kapasitesinin genişlemesinde kilit rolünü sürdürdüğünü ortaya koyuyor.

Bütünleşik siber güvenlik alanında küresel bir lider olan WatchGuard, 2025 yılında Türkiye’de meydana gelen siber saldırılara dair önemli verileri paylaştı. WatchGuard Tehdit Laboratuvarı’nın raporuna göre, 2025 yılında ağ tabanlı saldırılar bir önceki yıla kıyasla %94 azalarak 61.599’a gerilerken, kötü amaçlı yazılım saldırıları %1,37’lik sınırlı bir artışla 238.436 seviyesine yükseldi. Bu veriler, bir önceki yıl yaklaşık 1,5 milyona yaklaşan toplam saldırı hacminin 2025’te 300 bin seviyelerine inerek Türkiye’de siber tehditlerin genel ölçekte önemli ölçüde azaldığına işaret ediyor. WatchGuard Türkiye ve Yunanistan Ülke Müdürü Yusuf Evmez ise ağ saldırılarındaki sert düşüşün, güvenlik yatırımlarının ve farkındalığın etkisini gösterdiğini ancak kötü amaçlı yazılım tarafındaki sınırlı artışın, tehdit aktörlerinin yöntem değiştirdiğine işaret ettiğini belirterek, kurumların bu tabloyu bir rahatlama değil, savunma stratejilerini sürekli güncel tutmaları gereken bir uyarı olarak okumaları gerektiğinin altını çiziyor.

Günde 169 Adet Ağ Saldırısı Gerçekleşiyor!

WatchGuard Tehdit Merkezi’ne UTM cihazı Firebox’lardan gelen verilerle hazırlanan rapora göre, 2025 yılında Türkiye’de her gün 169 ve her saat 7 adet ağ saldırısı gerçekleşti. Saldırıların büyük bir çoğunluğunun bilinmeyen ve daha önce karşılaşılmamış olduğunu, en çok karşılaşılan ikinci ağ saldırısının ise WEB Dizin Gezintisi -2 olduğunu aktaran Yusuf Evmez’e göre, ağ saldırıları geçtiğimiz yıla kıyasla %94 oranında bir düşüş gösterse de saldırıların önemli bir bölümünün bilinmeyen türlerden oluşması, kurumların güvenlik stratejilerini sürekli güncel tutmasını zorunlu kılıyor.

2025’in Ekim Ayında Siber Saldırılar Rekor Kırdı

2025 yılının Ekim ayında rekor sayıyla 39.465 adet kötü amaçlı yazılım saldırısı kaydedilirken, bu saldırıların %3’ünü sıfırıncı gün (zero-day) saldırıları oluşturdu. Geleneksel güvenlik önlemlerinin gelişmiş tehditler karşısında sınırlı kaldığını belirten Yusuf Evmez, kurumların daha bütüncül ve güncel güvenlik çözümlerine yönelmesini tavsiye ediyor.

238.436 Kötü Amaçlı Yazılım Saldırısı Gerçekleşti!

Dijitalleşmeyle birlikte verilerin ağlara taşınması, siber saldırganların da bu alanları hedef alarak daha güçlü ve organize saldırılar gerçekleştirmesine zemin hazırlıyor. WatchGuard Tehdit Merkezi’ne UTM cihazı Firebox’lardan gelen verilerle hazırlanan rapora göre, 2025 yılında Türkiye’de her gün 655 ve her saat 27 kötü amaçlı yazılım saldırısı yaşandı. Yıl genelinde toplam 238.436’ya ulaşan bu saldırıların %7’sini sıfırıncı gün tehditleri oluştururken, en sık karşılaşılan saldırı türü Gen:Heur.Mint.Zard.24 ve Generic.Application.Cashback.B.0835E4A4 oldu. Bir önceki yıla kıyasla %1,37’lik sınırlı bir artış yaşandığına dikkat çeken Yusuf Evmez, kurumların gelişen tehdit ortamına karşı güvenlik yaklaşımlarını sürekli güncel tutmasının önemini vurguladı.

“Modern Tehdit Ortamında Sürdürülebilir Güvenlik Bütüncül Yaklaşım ile Mümkün Olabilir”

Saldırı yöntemlerindeki dönüşümün, tehdit ortamının ne kadar hızlı evrildiğinin net biçimde ortaya koyduğunu vurgulayan WatchGuard Türkiye ve Yunanistan Kıdemli Satış Mühendisi Alper Onarangil, ‘’Siber saldırganlar artık geleneksel kötü amaçlı yazılımlar yerine, ele geçirilmiş kullanıcı kimlik bilgilerini ve sistemlerde halihazırda bulunan araçları kullanarak ağlara sızmayı tercih ediyor. Living off the land ve dosyasız saldırı teknikleri sayesinde PowerShell, WMI ya da Task Scheduler gibi işletim sistemi araçları kötüye kullanılarak, disk üzerinde iz bırakmadan ve aylarca tespit edilmeden hareket edilebiliyor. Bu tablo, güvenlik yaklaşımlarının da kaçınılmaz olarak dönüşmesini gerektiriyor. Kimlik bilgilerinin saldırıların merkezine yerleştiği günümüzde, çok faktörlü kimlik doğrulama (MFA) artık bir seçenek değil, kritik bir gereklilik haline gelmiş durumda. Aynı şekilde, yalnızca imza tabanlı çalışan geleneksel antivirüs çözümleri, dosyasız ve gelişmiş saldırılar karşısında yetersiz kalıyor. Bu noktada EDR ve NDR gibi davranış analizi temelli, gelişmiş tehdit algılama çözümleri öne çıkıyor.

Tüm bunların ötesinde, kurumların Zero Trust güvenlik modelini benimsemesi ve ‘hiçbir kullanıcıya ya da cihaza varsayılan olarak güvenme’ prensibiyle hareket etmesi artık kaçınılmaz. Modern tehdit ortamına karşı sürdürülebilir güvenlik ancak bu bütüncül yaklaşım sayesinde mümkün olabilir.” açıklamalarında bulundu.

*WatchGuard’ın Türkiye özelinde 2025 yılı için gerçekleştirdiği araştırma raporundaki bulgular, WatchGuard Threat Lab’ın araştırma çabalarını desteklemek için verileri paylaşmayı seçen aktif WatchGuard cihazlarından alınan anonim Firebox Feed verilerine dayanmaktadır.

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu kapsamında yer alan tüm tarifeler, yeni oran doğrultusunda güncellendi. Ekim ayı enflasyon verilerine göre %25,49 olması beklenen artış, Cumhurbaşkanı'nın yetkisini kullanmasıyla vatandaş lehine yaklaşık 6,5 puan aşağı çekilmiş oldu. 1 Ocak'tan itibaren taşıt sahipleri, ödemelerini bu yeni tarife üzerinden gerçekleştirecek.

DAMGA VERGİSİ VE HARÇLARDA YENİ SINIRLAR

Karar, sadece araç sahiplerini değil, ticari hayatı ve bürokratik işlemleri de kapsıyor:

Damga Vergisi: Her bir kağıttan alınacak damga vergisinin üst sınırı %18,95 oranında yükseltildi. Ayrıca maktu damga vergisi tutarları da aynı oranda artırıldı.

Harçlar Kanunu: Tapu, pasaport, noter ve diğer maktu harçların asgari ve azami sınırları %18,95 oranında zamlandı.

Üst Sınır Güncellemesi: 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca sözleşmelerde alınan vergi tavanı da yeni oranla yeniden belirlendi.

YÜRÜRLÜK TARİHİ: 1 OCAK 2026

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yürütmesinden sorumlu olduğu bu düzenleme, takvimlerin dönmesiyle birlikte 1 Ocak 2026 sabahı itibarıyla geçerli olacak. Uzmanlar, yapılan bu indirimin enflasyonla mücadele kapsamında talep yönlü baskıyı azaltmaya ve hanehalkı üzerindeki vergi yükünü hafifletmeye yönelik stratejik bir adım olduğunu değerlendiriyor.

2026 VERGİ VE HARÇ ÖZETİ Vergi Kalemi 2026 Artış Oranı Yasal Dayanak MTV (Motorlu Taşıtlar Vergisi) %18,95 197 Sayılı Kanun Damga Vergisi (Üst Sınır ve Maktu) %18,95 488 Sayılı Kanun Maktu Harçlar (Pasaport, Tapu vb.) %18,95 492 Sayılı Kanun

Yaşlandıkça vücudumuzun savunma sistemi olan bağışıklık da zayıflamaya başlıyor. Özellikle hastalıklarla savaşan T hücrelerinin sayısı ve etkinliği azalıyor. Bu durum, yaşlı bireyleri enfeksiyonlara ve bazı hastalıklara karşı daha savunmasız hale getiriyor. Geleneksel olarak bu hücrelerin olgunlaştığı timüs bezi, erken yetişkinlikten itibaren küçülüyor ve fonksiyonunu kaybediyor.

Karaciğer geçici bir üretim üssüne dönüştürülüyor

Araştırmacılar, bu soruna kökten bir çözüm aradı. Timüs bezinin yaptığı işi geçici olarak vücudun başka bir organına yaptırmanın yolunu buldular. Bu organ, yaşlanmaya rağmen protein üretme kapasitesi yüksek olan ve T hücrelerinin de dolaştığı kanı filtreleyen karaciğer oldu.

Farelerde Çarpıcı Sonuçlar

Deneyler, 18 aylık (insan yaşıyla yaklaşık 50'li yaş) farelerde yapıldı. Dört hafta boyunca verilen mRNA tedavisi sonrasında, yaşlı farelerin T hücre popülasyonlarında hem sayı hem de çeşitlilik açısından belirgin bir artış gözlemlendi.

Araştırmacılar daha sonra bu yöntemin aşı etkinliğini artırıp artırmadığını test etti. mRNA tedavisi gören yaşlı farelere aşı yapıldığında, tedavi görmeyen yaşıtlarına kıyasla iki kat daha fazla hedefe yönelik T hücresi ürettikleri görüldü.

En dikkat çekici sonuçlardan biri ise kanser immünoterapisiyle birlikte elde edildi. mRNA tedavisi alan yaşlı farelere tümör yerleştirildikten sonra standart bir immünoterapi ilacı verildi. Sadece ilaç alan farelere göre, mRNA tedavisi de görenlerin yaşam süreleri belirgin şekilde uzadı ve daha yüksek oranda hayatta kaldı.

Bu araştırma, Nature dergisinde yayınlanmıştır. Çalışmanın kıdemli yazarı Feng Zhang, başyazarı ise eski MIT doktora sonrası araştırmacısı Mirco Friedrich'tir.

11 Ayda 2 bin 329 kişi can verdi

11 aylık dönemde yaşanan kazalarda 2 bin 329 kişi olay yerinde hayatını kaybetti, 377 bin 267 kişi yaralandı. Alınan önlemlere rağmen trafik kurallarına uyulmaması, can kayıplarının artmasına neden oldu.

Sürücü kusuru ilk sırada

Ölümlü ve yaralanmalı kazalara neden olan unsurlar incelendiğinde, sürücü kusuru açık ara ilk sırada yer aldı. Tutanaklara yansıyan kusur dağılımı şöyle:

• Sürücü kusuru: 288 bin 955

• Yaya kusuru: 24 bin 374

• Yolcu kusuru: 1.772

• Araç kusuru: 2 bin 546

• Yol kusuru: 1.078

Kaza türünde yandan çarpma zirvede

Ölümlü-yaralanmalı kazaların oluş şekline göre dağılımında yandan çarpma ilk sırada yer aldı. Kaza türleri ve sayıları şu şekilde sıralandı:

• Yandan çarpma: 92 bin 402

• Devrilme/savrulma/takla: 38 bin 965

• Yayaya çarpma: 36 bin 181

• Arkadan çarpma: 30 bin 782

• Yoldan çıkma: 24 bin 90

• Karşılıklı çarpışma: 14 bin 832

Sürücü kusurlarında hız ihlali başta

Kazalara neden olan sürücü kusurlarında, “araç hızını yol, hava ve trafiğin gerektirdiği şartlara uydurmamak” ilk sırada yer aldı. En sık görülen kusurlar ve sayıları şöyle:

• Hızı şartlara uydurmamak: 105 bin 602

• Kavşak ve geçitlerde geçiş önceliğine uymamak: 47 bin 470

• Arkadan çarpma: 25 bin 702

Trafik kazaları kameralara yansıdı

Türkiye’nin farklı kentlerinde meydana gelen bazı kazalar, KGYS kameraları tarafından kaydedildi. Paylaşılan görüntülerde; ışık ihlali yapan, aşırı hızla seyreden ve kavşaklarda geçiş önceliğine uymayan sürücülerin neden olduğu kazalar yer aldı. Yetkililer, bu görüntülerle sürücü ve yaya ihlallerine dikkat çekmeyi amaçlıyor.

Açıklama, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından sosyal medya üzerinden paylaşıldı. Süreç, geniş katılımlı bir halk oylamasıyla yürütüldü.

Yaklaşık 300 bin oy kullanıldı

Bakan Ersoy’un açıklamasına göre, halk oylamasına yaklaşık 300 bin kişi katıldı. Seçilen kavramın, dijital çağda bireylerin sorumluluk ve vicdan algısının nasıl dönüştüğüne dikkat çektiği ifade edildi.

Paylaşımda, dijital ortamda tepkilerin ve duyarlılıkların çoğu zaman gerçek eylemden uzaklaşıp yalnızca bir “tıklama” ile sınırlı kalmasının tartışmaya açıldığı vurgulandı.

Dijital vicdan ne anlama geliyor?

“Dijital vicdan” kavramı; bireysel ve toplumsal duyarlılıkların, dijital platformlar üzerinden nasıl şekillendiğini sorgulayan bir ifade olarak öne çıkıyor. Özellikle sosyal medyada yapılan paylaşımlar, verilen tepkiler ve gösterilen reflekslerin, gerçek hayattaki sorumluluk duygusuyla ne kadar örtüştüğü bu kavram üzerinden tartışılıyor.

TDK’nin bu tercihi, dijitalleşmenin insan davranışları üzerindeki etkilerine dair farkındalık oluşturmayı amaçlayan bir adım olarak değerlendiriliyor.

Geçen yılın kelimesi: Kalabalık Yalnızlık

2024 yılında gerçekleştirilen halk oylamasına ise bir milyondan fazla kişi katılmıştı. Oylama sonucunda yılın kelimesi “kalabalık yalnızlık” olarak belirlenmişti.

Bu kavram, sosyal medyada artan takipçi ve beğeni sayılarının, bireylere kalabalık bir çevre hissi verse de yalnızlık duygusunu azaltmak yerine artırabildiğine dikkat çekiyordu.

Buna göre insanlar gıda ve içme suyundan yılda ortalama 39 bin ila 52 bin mikroplastik alıyor. Her gün şişe su içenlerdeyse bu rakam yılda yaklaşık 90 bin daha fazla.

Araştırmacı durumu şöyle açıklıyor: “Plastik şişeden su içmek acil durumlarda sorun değil fakat günlük hayatta kullanılmaması gerekiyor. Vücuda etkisi hemen olmasa da kronik zarar potansiyelini anlamak gerekiyor.”

Beş milimetreden küçük mikroplastikler ve yalnızca 1-1000 nanometrelik nanoplastikler yemeklerin davetsiz misafirleri.

Peki görünmez plastik zerreler yemeklerimize nasıl karışıyor? Ve her yanı plastikle dolu gezegende bu sinsi tehditle nasıl başa çıkacağız?

Yanıt mutfakta saklı: Sabah kahvaltı hazırlarken kullandığınız spatuladan dökülüyorlar, çocuğunuzun çantasına koyduğunuz plastik su şişesinden sızıyorlar, masanızdaki çay bardağında yüzüyorlar.

Bir araştırmaya göre plastik bir şişenin kapağını açıp kapamak bile sudaki mikroplastik miktarını ciddi ölçüde artırıyor. Çünkü kapağı her çevirdiğimizde litre başına ortalama 554 mikroplastik parçacığı ortaya çıkıyor.

Fakat iyi bir su filtresi kullanmak fark yaratıyor. Nitekim sürahilere yerleştirilen basit bir karbon filtresi bile mikroplastikleri yüzde 90’a kadar azaltabiliyor.

Avrupalı ve ABD’li uzmanlara göre şişe su genelde musluk suyuna göre daha fazla mikroplastik içerdiği için çeşitli hastalıklarla bağlantılı:

• İltihaplanma
• Hormon bozukluğu
• Organlarda parçacık birikimi

Tüm bu nedenlerle plastik kirliliği sadece bir çevre sorunu değil, aynı zamanda bir halk sağlığı sorunu. Herkesin güvenli içme suyuna erişimi temel insan haklarından biri fakat Türkiye dahil çoğu ülkede temiz su için plastik şişelere olan bağımlılık sürüyor.

Devletler plastik atıkları sınırlamak için yasalar üzerinde çalışsa da bu düzenlemeler çoğunlukla plastik poşet, pipet ve ambalaj malzemeleri gibi ürünlerle sınırlı durumda.

Türkiye'nin 2024 yılı sonuçlarına göre fiyat düzeyi endeksi en yüksek bölgesi 112,6 ile TR10 (İstanbul), en düşük bölgesi ise 91,5 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu. Bu endeks değerleri, TR10 (İstanbul)'un Türkiye ortalamasına göre yüzde 12,6 pahalı, TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt)'ün ise yüzde 8,5 daha ucuz olduğunu gösterdi.

Gıdada en pahalı iller Balıkesir ve Çanakkale

Gıda ve alkolsüz içecekler ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 106,0 ile TR22 (Balıkesir, Çanakkale)'de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 95,1 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu.

Giyim ve ayakkabı ana harcama grubunda da en yüksek fiyat düzeyi endeksi 108,4 ile TR22 (Balıkesir, Çanakkale)'de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 87,1 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) oldu.

Konut ve ulaştırmada en pahalı bölge İstanbul

Konut ana grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 147,3 ile TR10 (İstanbul)'da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 73,8 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) oldu.

Lokanta ve otel harcamalarında en pahalı İzmir

Lokanta ve oteller ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 113,8 ile TR31 (İzmir)'de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 88,5 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) oldu.

Diğer ana harcama gruplarında fiyat düzeyi endeksleri bölgelere göre değişiklik gösterdi. Alkollü içecekler ve tütün ana harcama grubu fiyat düzeyi endeksleri bölgeler arasında küçük farklılıklar gösterdi. Endeks 100,1 ile 99,6 arasında değerler almıştır.

Ev eşyası ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 105,1 ile TR82 (Kastamonu, Çankırı, Sinop)'de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 94,1 ile TR71 (Kırıkkale, Aksaray, Niğde, Nevşehir, Kırşehir) oldu.

Sağlık harcamalarında en yüksek fiyat İstanbul'da

Sağlık ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 136,8 ile TR10 ()'da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 73,6 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu.

Haberleşme ana harcama grubunda yer alan telefon görüşme ve internet abonelik ücreti gibi madde çeşidi fiyatlarının bütün bölgelerde aynı olması nedeniyle bölgeler arasında önemli bir fiyat farklılığı oluşmamaktadır. Fiyat düzeyi endeksi en yüksek bölge 102,3 ile TR31 (İzmir) olurken en düşük bölge 97,4 ile TR32 (Aydın, Denizli, Muğla) olmuştur.

Eğlence ve kültür harcamalarında en pahalısı Kocaeli

Eğlence ve kültür ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 105,0 ile TR42 (Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova)'de gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 93,4 ile TR63 (Hatay, Kahramanmaraş, Osmaniye) oldu.

Eğitim ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 138,8 ile TR10 (İstanbul)'da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 58,6 ile TRA2 (Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan) oldu.

Çeşitli mal ve hizmetler ana harcama grubunda en yüksek fiyat düzeyi endeksi 109,0 ile TR10 (İstanbul)'da gerçekleşti. Aynı ana harcama grubu için fiyat düzeyi endeksi en düşük olan bölge 92,3 ile TRC3 (Mardin, Batman, Şırnak, Siirt) oldu.

Tüketiciler, internet üzerinden aldıkları ürünleri teslim aldıkları tarihten itibaren 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin iade etme hakkına sahiptir. Bu süreçte iade işleminin kolayca gerçekleştirilmesi ve (yasal istisnalar dışında) tüketicinin korunması esastır.

2. Ayıplı Ürünlerin Değişimi ve Geri Ödemesi

Satın alınan ürünün hasarlı, kusurlu veya vaat edilen özelliklere sahip olmaması durumunda tüketici "ayıplı mal" haklarını kullanabilir. Bu kapsamda; ürünün ücretsiz onarımı, yenisiyle değiştirilmesi veya bedel iadesi gibi seçenekler sunulmalı ve bu işlemler için tüketiciden ek ücret talep edilmemelidir.

3. Şeffaf Fiyatlandırma ve Net Ödeme Şartları

Satıcılar; ürünün toplam fiyatını, varsa kargo ücretini ve diğer tüm ek masrafları tüketiciye ödeme yapmadan önce açıkça bildirmekle yükümlüdür. Ödeme planı ve taksit seçenekleri gibi koşullar net ve anlaşılır bir şekilde sunulmalıdır.

4. Kişisel Verilerin Korunması ve Güvenli Ödeme

Online alışveriş platformları, tüketicilerin kişisel ve finansal verilerini korumak için gerekli teknik altyapıyı sağlamalıdır. SSL sertifikası gibi şifreleme yöntemlerinin kullanılması ve güvenli ödeme sistemlerinin (3D Secure vb.) sunulması tüketicinin güvenliği için zorunluluktur.

5. Teslimat Bilgilendirmesi ve Takip Süreci

Satıcı, ürünün teslim edileceği azami süreyi (yasal olarak en fazla 30 gün) belirtmek zorundadır. Tüketicinin sipariş durumunu ve kargo sürecini anlık olarak takip edebilmesi için gerekli takip numarası ve bilgilendirme araçları satıcı tarafından sağlanmalıdır.

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığımızda Millî Teknoloji Genel Müdürlüğü, bugünden itibaren “Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü” olarak çalışmalarını sürdürecek.

Bu kapsamda;

• Ülkemizdeki veri merkezi ve bulut bilişim altyapısını geliştirecek, bu alanda politika önerileri ve stratejiler oluşturacak ve uygulayacak, veri merkezlerine ilişkin kriterler ve standartlar belirleyecek, belgelendirme ve yetkilendirmeye yönelik düzenlemeler yapacak.

• Yapay zekâ teknolojilerinin güvenilir ve etik ilkelere uygun olarak geliştirilmesini ve kullanılmasını sağlayacak, yapay zekâ alanında politika önerileri ve stratejiler oluşturacak ve uygulayacak, yapay zekâ teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanılması için veri, altyapı ve insan kaynağı kapasitesini artıracak, girişimleri ve Ar-Ge faaliyetlerini destekleyecek, gerekli mevzuat düzenlemelerini yapacak, uluslararası işbirlikleri geliştirecek, ulusal ölçekte yönetişim ve koordinasyonu sağlayacak, bu alanlarda kamudaki yapay zekà çalışmalarına katkı sağlayacak.

Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı bünyesinde kurulan Kamu Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü ise;

• Kamuda yapay zekâ uygulamalarına yönelik mevzuat çalışmalarını yürütecek, yapay zekâ alanında hazırlanacak ulusal politika, strateji ve eylem planları ile ulusal mevzuatın uluslararası düzenlemelere uyumlaştırılma çalışmalarına katkı sağlayacak, ekosistem geliştirme faaliyetlerine iştirak edecek.

• Dijital devlet ve kamuda yapay zekâ teknolojilerinin kullanımı bağlamındaki verinin, oluşturulmasından yok edilmesine kadar olan süreçlerin yönetilmesini kapsayan veri yönetişimine ilişkin ilke, usul ve standartları belirleyecek.

• Kamuda yapay zekâ uygulamalarına öncülük edecek, buna yönelik; gereksinimleri ilgili kurumlar ile birlikte tespit edecek, ortak veri alanı altyapısını hayata geçirecek, uygulamalarda kullanılacak verilerin kalite kriter ve standartlarını belirleyecek ve bunlara uygunluk verecek.

Kamu, akademi ve özel sektördeki tüm paydaşlarımızla güçlü bir koordinasyon içinde yürüteceğimiz çalışmalarla Türkiye’mizin yapay zekâ alanında öncü ülkelerden biri olmasını sağlayacağız.

Google, bugüne kadar yalnızca üçüncü taraf e-posta adreslerini (örneğin Outlook veya Yahoo) Google Hesabı e-postası olarak kullananlara adres değiştirme izni veriyordu. Ancak Gmail kullanıcıları için durum farklıydı. Şirket bu konuda net bir ifade kullanıyordu:

Google Hesabınızın e-posta adresi @gmail.com ile bitiyorsa, genellikle bu adresi değiştiremezsiniz.

Bu kural artık tarihe karışıyor gibi görünüyor.

Yeni özellik kademeli olarak sunulacak

Google’ın destek sayfasında yer alan yeni bilgilere göre, Gmail adresi değiştirme özelliği kademeli olarak tüm kullanıcılara sunulacak. Söz konusu değişiklik ilk olarak Telegram’daki Google Pixel Hub grubunda fark edildi.

Gmail adresinizi değiştirebileceksiniz

Google, yeni sistemle ilgili şu açıklamayı yapıyor:

Google Hesabınıza bağlı e-posta adresi, Google hizmetlerine giriş yapmak için kullandığınız ve hesabınızı tanımlayan adrestir. İsterseniz, @gmail.com ile biten Google Hesabı e-posta adresinizi yine @gmail.com ile biten yeni bir adresle değiştirebilirsiniz.

Bu özellik henüz resmi olarak duyurulmuş değil, ancak Google bunun yavaş yavaş kullanıma açıldığını belirtiyor.

Değişiklik sonrası neler olacak?

Yeni özellikle birlikte kullanıcılar, mevcut @gmail.com adreslerini farklı bir kullanıcı adına sahip yeni bir @gmail.com adresiyle değiştirebilecek. Ancak eski adres tamamen ortadan kalkmıyor.

Google’ın paylaştığı detaylara göre:

• Eski Gmail adresiniz takma ad (alias) olarak tanımlanacak.

• Hem eski hem de yeni adresinize gelen e-postalar aynı gelen kutusunda toplanacak.

• Fotoğraflar, mesajlar ve eski e-postalara ait veriler kesinlikle etkilenmeyecek.

• Gmail, YouTube, Google Haritalar, Drive ve Play Store gibi servislere eski veya yeni adresinizle giriş yapabileceksiniz.

• Adres değişikliğinden sonra 12 ay boyunca yeni bir Gmail hesabı oluşturamaz veya yeni adresi silemezsiniz.

• Her Google Hesabı, Gmail adresini en fazla 3 kez değiştirebilecek (toplamda 4 farklı adres).

Eski adres tamamen kaybolmuyor

Google, eski Gmail adresinizin bazı durumlarda görünmeye devam edebileceğini de belirtiyor. Örneğin, adres değişikliği öncesinde oluşturulan Google Takvim etkinliklerinde eski adresiniz yer alabilir. Ayrıca eski adresinizden e-posta göndermeye de devam edebileceksiniz.

Önemli bir detay daha var: Eski Gmail adresiniz başka bir kullanıcıya verilmeyecek ve tamamen size ait olmaya devam edecek.

Özellik henüz aktif değil

Google, süreci oldukça ayrıntılı şekilde açıklamış olsa da özellik henüz aktif durumda değil. Destek sayfasındaki bu bilgilendirmenin planlanandan erken yayımlanmış olması muhtemel. Yine de önümüzdeki haftalarda Google’dan resmi bir duyuru gelmesi bekleniyor.

Özellik kullanıma açıldığında, Gmail adresi değiştirme işlemi “Hesabım (My Account)” sayfası üzerinden yapılabilecek.

TPF Yönetim Kurulu Başkanı Ömer Düzgün buradaki konuşmasında, sektörün tarihi bir gelişmenin arifesinde olduğunu belirtti.

Düzgün, sektör temsilcilerinin, Avrupa ülkelerinin çoğunda uygulanan pazar günü market zincirlerinin kapalı olması yönünde ortak bir mutabakata vardığını bildirdi.

"Bu düzenlemenin önünde hiçbir engel yok"

Güçlü aile ve nitelikli istihdam için pazar günü tatil yapmanın şart olduğuna işaret eden Düzgün, şu ifadeleri kullandı:

"Bu mesele, aileyi koruma, çalışanı elde tutma, mesleği yeniden cazip hale getirme ve sürdürülebilir, nitelikli istihdamı inşa etme meselesidir. Bu düzenlemenin önünde hiçbir engel yoktur, artık son sözü Ticaret Bakanlığımızın söylemesini, nihai adımın atılmasını bekliyoruz. Bu karar, yalnızca sektörün değil, toplumun ortak beklentisidir."

"Konunun çok boyutlu olduğunu unutmamak gerekir"

Programa katılan ATO Başkanı Gürsel Baran ise özellikle zincir marketlerdeki çalışma düzeni ve pazar mesailerinin, çalışanların aileleriyle aynı gün dinlenme ve birlikte vakit geçirme olanağını ortadan kaldırdığını belirtti.

Baran, geniş bir ekosistemde faaliyet gösteren perakende sektörünün stratejik olduğuna dikkati çekerek şu değerlendirmede bulundu:

"Çalışanların ailesiyle vakit geçirebildiği, sosyal hayatın korunabildiği bir çalışma düzeni, uzun vadede hem verimliliği artıracak hem de aileyi, toplumu ve ekonomiyi daha sağlam temeller üzerine oturtacaktır. Bu konunun çok boyutlu olduğunu unutmamak gerekir, sektörün rekabet gücü, ekonomik dengeler, tüketici beklentileri ve işletmelerin sürdürülebilirliği birlikte ele alınmalıdır."

TESK Genel Başkanı Bendevi Palandöken de düzenlemenin küçük esnafı koruyacağını, çalışanların iş gücüne katılımını güçlendireceğini ve toplumsal huzuru artıracağını kaydetti.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakan Yardımcısı Zafer Tarıkdaroğlu'nun da katıldığı program kapsamında "Aile Kurumu ve Hukuki Perspektif", "Çalışan Psikolojisi ve İstihdam Sürekliliği", "Ekonomik Sürdürülebilirlik ve Sosyal Denge" ile "Pazar Tatilinin Ekonomik Rasyoneli" başlıklı oturumlar da gerçekleştirildi.

Şüpheli hesaplar anında bloke edilecek

Yeni düzenleme ile şüpheli banka hesapları, mahkeme ya da savcılık kararı beklenmeden anında bloke edilebilecek. MASAK, mal varlıklarına yönelik tedbirleri tek başına alabilecek. Düzenlemenin, yasa dışı bahis ağlarında paranın hızlı el değiştirmesini engellemesi hedefleniyor.

Para transferlerinde yeni dönem

Düzenleme kapsamında 1 Ocak 2026’dan itibaren, gün içinde toplam 200 bin TL üzeri tüm para transferlerinde açıklama girme zorunluluğu getiriliyor. Bu uygulama mobil bankacılık, internet bankacılığı ve ATM işlemlerini kapsayacak.

ATM’de açıklama girilmeden işlem tamamlanmayacak

Yeni kurala göre, ATM’den yapılan işlemlerde gün içi toplam transfer tutarı 200 bin TL’yi aşarsa, en az 20 karakterlik açıklama girilmeden işlem tamamlanamayacak. ATM’ye kartını takan kullanıcılar, limit aşımı durumunda bu uyarıyla karşılaşacak.

Kredi kartlarıyla yapılan harcamalar sonucunda kazanılan puanlar, genellikle bankaların veya kampanyaların belirlediği süre boyunca geçerli oluyor. Bu süre çoğu zaman takvim yılı ile sınırlı tutuluyor. Yani yıl içinde biriken puanlar, 31 Aralık itibarıyla kullanılmadığı takdirde sıfırlanabiliyor.

Birçok kullanıcı, puanların uzun süre geçerli olduğunu düşünerek harcamayı erteliyor. Ancak kampanya koşullarında yer alan küçük bir madde, binlerce liralık puanın bir gecede silinmesine yol açabiliyor.

Sadece Kredi Kartları Değil

Risk yalnızca banka kredi kartlarıyla sınırlı değil. Aşağıdaki sistemlerde de benzer uygulamalar bulunuyor:

• Market ve perakende zincirlerinin sadakat kartları
• Akaryakıt firmalarının kampanya puanları
• Giyim ve teknoloji markalarının ödül programları
• Online alışveriş platformlarının puan bakiyeleri

Bu tür puanların da belirli dönemlerde geçerliliğini yitirebildiği hatırlatılıyor.

Tüketiciler Ne Yapmalı?

Uzmanlar, yıl bitmeden önce tüketicilerin mutlaka şu adımları atmasını öneriyor:

• Kredi kartı mobil uygulamaları veya internet bankacılığı üzerinden puan bakiyesini kontrol etmek
• Puanların son kullanım tarihini incelemek
• Süresi dolmak üzere olan puanları alışveriş, fatura ödeme veya indirimlerde değerlendirmek

Ayrıca bankaların kampanya detaylarının ve bilgilendirme mesajlarının dikkatle okunması gerektiği vurgulanıyor.

Hukuki Boyut: Bilgilendirme Şartı Önemli

Tüketici hukuku uzmanlarına göre, puanların silinmesi ancak önceden açık ve anlaşılır şekilde bilgilendirme yapılması halinde geçerli sayılabiliyor. Eğer tüketiciye puanların silineceğine dair yeterli bilgi verilmediyse, bu durum hukuki ihtilafa konu olabiliyor.

Bu tür durumlarda tüketiciler; banka müşteri hizmetleriyle iletişime geçebilir, sonuç alamazlarsa Tüketici Hakem Heyeti’ne başvuru yolunu değerlendirebilir.

Sonuç: Puanlarınızı Kontrol Etmeden Yılı Bitirmeyin

Artan hayat pahalılığı ve düşen alım gücü düşünüldüğünde, kredi kartı puanları tüketiciler için önemli bir ek kazanç anlamına geliyor. Yıl sonu yaklaşırken yapılacak kısa bir kontrol, farkında olmadan yaşanabilecek maddi kayıpların önüne geçebilir.

Uzmanlar, 31 Aralık öncesinde tüm kart ve sadakat puanlarının gözden geçirilmesini ve mümkünse kullanılarak değerlendirilmesini öneriyor.

PASAPORT BEDELİ NE KADAR OLDU?

Değerli kağıtların 2026 yılında uygulanacak satış bedelleri tespit edilirken noter kağıdı ve beyanname bedeli 149 lira, protesto, vekaletname, resen senet bedeli 298 lira, pasaport bedeli 1351 lira, ikamet izni bedeli 964 lira oldu.

KİMLİK KARTI ÜCRETİ NE KADAR OLDU?

Kanuni bildirim süresi dışında doğum ve değiştirme nedeniyle düzenlenen Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartları için 220 lira, kayıp nedeniyle düzenlenen Türkiye Cumhuriyeti kimlik kartında ise 440 lira ödenecek.

AİLE CÜZDANI, SÜRÜCÜ BELGELERİ VE MOTORLU ARAÇ TESCİL BELGESİ

Aile cüzdanı bedeli 1202 lira olurken sürücü belgeleri ve sürücü çalışma belgeleri (karneleri) 1690 lira, motorlu araç tescil belgesi 1511 lira, iş makinesi tescil belgesi 1261 lira, banka çekleri (her bir çek yaprağı) 95 lira, mavi kart 220 lira, yabancı çalışma izni belgesi ve çalışma izni muafiyeti belgesi bedeli 964 lira olarak belirlendi.

Zam oranı yüzde 25,49 olan yeniden değerleme oranının altında belirlenirken söz konusu tebliğ, 1 Ocak 2026'da yürürlüğe girecek.

Türkiye'deki otoyolların yaklaşık yarısının KGM tarafından işletildiğini belirten Uraloğlu, şunları kaydetti:

KGM'nin işlettiği otoyollardan geçiş için alınacak ücreti artırmadaki yaklaşımımız yeniden değerleme oranı. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı'mız yeniden değerleme oranını yayınladı, artışı o oranda yapmayı öngörüyoruz. Diğer yap-işlet-devret modeliyle yapılan otoyollarda ise sözleşmedeki durumumuza bakacağız. Çünkü onlar doğrudan yabancı para birimleriyle ilişkilendirildiği için ona bakacağız. Bazen yüzde 10 düzenleme yapabiliriz. Yeniden değerleme oranı yine elimizde olacak. Bir de enflasyon geçen seneden bugüne ne oldu, ona bakarız. Ayrıca mutlaka enflasyonun ulaşımı etkileyen miktarı ne kadardır, bunları dikkate alarak bir düzenleme yaparız.

Yeniden değerleme oranı yüzde 25,49

Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, Resmi Gazete'nin 27 Kasım 2025 tarihli sayısında yayımlanmıştı. Bu kapsamda yeniden değerleme oranı 2025 yılı için yüzde 25,49 olarak belirlenmiş ve 2026 yılı itibarıyla vergi, harç ve cezaların yeniden değerleme oranı doğrultusunda artacağı belirtilmişti.

30 güne kadar vizesiz

Anlaşma kapsamında Türk vatandaşları da Umman’a girişte vizeden muaf tutulacak. Türk vatandaşları her ziyaretlerinde Umman’da 30 güne kadar vizesiz kalabilecek. Ancak 180 günlük herhangi bir dönem içinde Umman’daki toplam kalış süresi 90 günü aşamayacak.

Umman Dışişleri Bakanlığı, Türkiye’ye seyahat edecek Umman vatandaşlarının pasaportlarının giriş tarihinden itibaren en az altı ay geçerli olması gerektiğini hatırlattı. Ayrıca seyahat süresini kapsayan sağlık sigortası yaptırılması tavsiye edildi.

Türk vatandaşlarının Asya ve Avrupa’da vizesiz seyahat edebileceği ülkeler ve kalış süreleri şöyle:

Avrupa

Arnavutluk: 90 günBosna-Hersek: 90 günBelarus: 30 günGürcistan: 1 yılKosova: 90 günKuzey Makedonya: 90 günMoldova: 90 günSırbistan: 90 günUkrayna: 90 gün

Asya

Azerbaycan: 90 günBrunei: 30 günEndonezya: 30 günFilipinler: 30 günFilistin: Süre sınırı yok (uygulamaya bağlı)Hong Kong (Çin ÖİB): 90 günİran: 90 günJaponya: 90 günGüney Kore: 90 günLübnan: 90 günMakao (Çin ÖİB): 30 günMalezya: 90 günMoğolistan: 30 gün

McKinsey verilerine göre teknik borç, günümüzde şirketlerin BT bilançolarının yaklaşık yüzde 40’ını oluşturuyor ve kurumlar her yeni teknoloji projesinde bütçelerinin yüzde 10 ile 20’sini geçmişte biriken sorunları çözmek için kullanıyor.¹ Accenture’a göre ise yalnızca ABD merkezli şirketlerin teknik borcunun yıllık maliyeti 2,41 trilyon dolara ulaşmış durumda.² Bu tablo, teknik borcun artık yalnızca yazılımla sınırlı bir BT meselesi olmaktan çıktığını; doğrudan kârlılığı, nakit akışını ve büyüme hızını etkileyen stratejik bir finansal risk haline geldiğini gözler önüne seriyor.

Kurumsal kaynak planlama (ERP) pazarının liderlerinden Industrial Application Software (IAS), bu yıl ortaya koyduğu “çarpık dijitalleşme” kavramıyla plansız, parça parça teknoloji yatırımlarının şirketleri nasıl yönetilemez dijital enkazlara sürüklediğine dikkat çekmişti. Çarpık dijitalleşmenin yıllar içinde biriktirdiği bu görünmez yükü yalnızca kod düzeyindeki teknik borçla sınırlı görmeyen IAS, kurumları “Bu yıl hangi yazılımı alalım?” yerine “Ne kadar dijital borç taşıyoruz?” sorusunu sormaya çağırıyor.

Farklı departmanlar için ayrı ayrı satın alınan, birbiriyle konuşmayan sistemler; aceleyle alınmış teknoloji yatırımı kararları ve ertelenen entegrasyon projeleri, bilançolarda tek satır bile görünmeden şirketlerin üzerinde ciddi bir yük oluşturuyor. IAS, bu borcu doğru hesaplamayan her bütçe kararının kurumları ileride çok daha yüksek bir bedel ödemek zorunda bırakacağı uyarısında bulunuyor.

Dijital borç nerede, nasıl birikiyor?

IAS’ın “çarpık dijitalleşme” olarak tanımladığı tablo, aslında yıllar içinde biriken dijital borcun kaynağını da gösteriyor. Kurumlar; bir departmanın acil ihtiyacını çözmek, regülasyon baskısını karşılamak ya da trendleri kaçırmamak için farklı dönemlerde parça parça teknoloji yatırımları yapıyor. Ancak kurum geneline yayılan bir dijital yol haritası ve bütüncül mimari olmadığında bu yatırımlar, birbiriyle konuşmayan ve zaman içinde hem güvenlik riski hem teknik borç üreten sistemlere dönüşüyor.

Bu çarpık yapı, dijital borcun teknoloji mimarisi, iş süreçleri ve kurum kültürü olmak üzere üç katmanda birikmesine yol açıyor. Birbiriyle entegre çalışmayan uygulamalar ve ertelenen entegrasyonlar mimariyi karmaşıklaştırırken; bütünsel düşünülmeden seçilen yazılımlar çalışanları ekranlar arasında mekik dokumaya zorluyor, kullanıcı ihtiyaçları gözetilmeden devreye alınan sistemler ise benimsenmediği için ya atıl kalıyor ya da manuel iş yükünü ve hata oranını artıran geçici çözümlere dönüşüyor.

IAS’a göre dijital borç, yalnızca kodda biriken teknik eksikliklerden ibaret değil; dağınık mimariden mükerrer lisanslara, entegrasyon backlog’undan verimsizlik ve hata maliyetlerine kadar uzanan geniş bir görünmez yükü ifade ediyor. Bu yük, bilançoda ayrı bir satır olarak görünmese de her yeni proje kararına ve bütçe kesintisine etki ediyor. Bu nedenle 2026’ya girilirken, çarpık dijitalleşmenin bıraktığı mirası doğru okumak ve dijital borcun hangi noktalarda yoğunlaştığını netleştirmek kritik önem taşıyor.

Dijital borcu azaltmanın yolu planlı dijitalleşme

IAS’a göre çarpık dijitalleşmenin yarattığı dijital borcu azaltmanın yolu, süreçleri uçtan uca kapsayan planlı bir dijital omurga kurmaktan geçiyor. Kurumların teknoloji yatırımlarını departman bazlı ihtiyaçlar yerine bütün organizasyonu kapsayan bir yol haritası çerçevesinde ele alması; veri, entegrasyon, güvenlik ve raporlama gibi kritik başlıkları aynı omurga üzerinde birleştirmesi gerekiyor. IAS, kendi yazılım dili TROIA üzerinde geliştirdiği Canias ERP ile kurumlara mevcut dijital borcu kontrollü biçimde azaltma kabiliyeti ve gelecekteki büyüme planlarını destekleyecek esnek bir altyapı sunuyor.

Çarpık dijitalleşme kavramını ortaya atan IAS CTO’su Bahtiyar Tan, konuyla ilgili açıklamasında şunları söyledi: “Yıllar boyunca birçok teknoloji yatırımı günü kurtarma refleksiyle yapıldı. Bugün ölçek fark etmeksizin çoğu kurumun mimarisinde yan yana dizilmiş ‘dijital gecekondular’ ve birbirinden kopuk ‘dijital gökdelenler’ görüyoruz. Kağıt üzerinde bunların hepsi modern teknoloji yatırımı gibi görünüyor ama aslında bilançoya yansımayan ciddi bir dijital borç yükü yaratıyor. Yeni teknoloji yatırımlarına ayrıldığı sanılan bütçenin önemli bir kısmı, yıllar içinde biriken bu borcun ‘taksitlerini’ ödemek için harcanıyor. Kurumların önümüzdeki yılı planlarken asıl sorgulaması gereken, yeni bir yazılıma daha yer açıp açamayacaklarından ziyade, bugüne kadar verdikleri dağınık kararların üzerine nasıl bir dijital dönüşüm planı koyacakları olmalı.”

Kusuru bulunanlar da kendi üstüne ikinci bir araç alıp, eskisini daha sonra satıp hasarsızlık seviyesini ortalamaya çekse de takip eden yılda riskli sürücü seviyesinden yüksek prim ödeyecek.

Sigorta uzmanı Noyan Doğan değişikliği, “Bugüne kadar kusurlu sürücü mükaftlanıyordu sistemden. Sistemin bu boşluğundan faydalanıyordu ve çok ciddi düşük primler ödüyordu. Kusurlu sürücüyle kusursuz sürücü arasında artık hakkaniyet sağlanmış olacak. Kişiler daha ucuz primler ödemek uğruna farklı yollara müracaat edemeyecek” sözleriyle yorumladı.

KAYITLI ARAÇ SAYISINA SINIRLAMA
Yeni trafik sigortası düzenlemesinde, bir kişinin üzerine kayıtlı araç sayısına da kısıtlama getirildi.

Noyan Doğan şunları kaydetti: “Herkes şahıs gibi trafik sigortasını yaptırıp, ticari olarak kullanıyorlardı. 1 Ocak 2026'dan sonra bu şöyle değişiyor. Beş araca kadar kendi üzerinizde eğer şahıssanız, trafik sigortasını yaptırabilirsiniz. Beşten sonra altı ve yedinci araçlar artık tüzel kişiliğe geçiyor ve otomatik olarak trafik sigortasına daha yüksek prim ödeyecekler.”

Sigorta poliçesini süresini dolmadan yenileyenlerse, aradaki sürede yaşanabilecek bir kazada, bir sonraki yıl hasarsızlık indiriminden faydalanamayacak.