Engin, kriz döneminde sigorta maliyetlerinin ve savaş riski primlerinin tarihi seviyelere ulaştığını hatırlatarak, jeopolitik gerilimin azalmasıyla birlikte sigorta primlerinde hızlı bir gevşeme sürecine girildiğini ifade etti. Buna karşın bu düşüşün navlun fiyatlarındaki gibi sınırlı değil, daha belirgin ve hızlı bir normalleşme eğilimi gösterdiğini belirtti.

Ancak Engin’e göre sigortada yaşanan bu gerileme, riskin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor:
“Hürmüz gibi kritik geçiş noktalarında risk primi sıfırlanmıyor, sadece daha düşük bir bantta yeniden fiyatlanıyor.”

Bu nedenle sigorta piyasasında kriz öncesi seviyelere tam dönüş beklenmezken, yeni denge daha yüksek tabanlı bir risk primiyle oluşuyor.

Engin, armatörler ve büyük lojistik şirketlerinin de bu yeni dönemde sigorta maliyetlerini daha iyi yönetebilmek için sözleşme yapılarında değişikliğe gittiğini belirtti. Kriz döneminde yapılan yüksek maliyetli poliçelerin yeniden müzakere edildiğini, yeni kontratlarda ise daha esnek, endeks bağlantılı ve sigorta riskini dağıtan modellerin öne çıktığını söyledi.

Küresel ölçekte sigortacılık sektörünün artık yalnızca geçici jeopolitik dalgalanmalara değil, kalıcı risk algısına göre fiyatlama yaptığına dikkat çeken Engin, özellikle Kızıldeniz hattındaki güvenlik algısının tamamen ortadan kalkmamasının sigorta primlerinde aşağı yönlü hareketi sınırladığını ifade etti.

Engin ayrıca, kriz döneminde alternatif rotalara yönelimin (örneğin Ümit Burnu hattı) sigorta ve toplam taşıma maliyetlerini artırarak piyasada yapay bir kapasite sıkışıklığı yarattığını, normalleşmeyle birlikte bu etkinin azalmasının sigorta tarafında da daha rekabetçi bir fiyatlamayı desteklediğini vurguladı.

Son olarak Engin, küresel tedarik zincirlerinde sigortanın artık yalnızca bir maliyet kalemi değil, stratejik risk yönetimi aracına dönüştüğünü ve lojistik kararların merkezinde yer aldığını söyledi.

Düşüş sadece sigorta ve bankacılık sektörüyle sınırlı kalmayarak, pek çok sektöre sıçrarken bazı şirketlerin hisseleri yüzde 8'e varan değer kaybetti.

İsrail'in Kanal 12 televizyonu, ABD-İran mutabakatının duyurulması sonrası ilk güne Tel Aviv borsası olumlu şekilde başlarken ardından keskin düşüşler yaşandığını aktardı.

Haberde, Tel Aviv borsası TA 35, 90 ve 125 endekslerinde yüzde 1 ile 2 arasında düşüşlerin yaşandığı bildirildi.

Elbit Systems ve Arodrome Group gibi savunma şirketinin hisselerinde de belirgin düşüş yaşandığı belirtilen haberde, mutabakatın ardından savunma ekipmanlarına olan talebin azalacağının fiyatlandığı kaydedildi.

ABD-İran mutabakatı

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran'ın mutabakata vardığını duyurmuştu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD ile mutabakata varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirtmişti.

ABD-İran mutabakatının özellikle Lübnan'ı da kapsayacağının açıklanması İsrail'de tartışmalara neden olmuş, İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerden çekilmeyeceklerini ileri sürmüştü.

Operasyonun, Rusya ve onun Ukrayna'ya yönelik yürüttüğü savaşa destek verenlere karşı hatırlatma olduğunu belirten Starmer, operasyonda yer alan silahlı kuvvetler personeline teşekkür etti.

Kamu yayıncısı BBC'nin operasyonun detaylarına dair haberine göre, tanker, donanmaya bağlı komandolar ile Ulusal Suç Ajansına bağlı güçler ve hava desteğiyle İngiltere'nin güney sahili açıklarında durduruldu.

Smyrtos isimli, Kamerun bandıralı tankere yönelik operasyon 6 saat sürdü. Savunma Bakanlığı, geminin İngiltere açıklarında tutulacağını ve inceleneceğini açıkladı.

İngiltere Savunma Bakanlığı, Rusya'nın petrol ambargosundan etkilenmemek için başka ülkelerin bayraklarını taşıyan 700'den fazla gemiyle "gölge filo" oluşturduğunu ve bu şekilde petrol ticaretinin yüzde 75'ini yaptığını savundu.

Bakanlık, operasyonun Fransa ile koordineli şekilde düzenlendiğini kaydetti.

İngiltere, uyguladığı yaptırımla Rus gölge filosunda yer aldığını belirttiği 500'den fazla gemiye İngiliz sularına girmelerini ve limanlarına demirlemelerini yasaklamıştı.

Yaptırım kararıyla, İngiliz firmalarının ve vatandaşlarının bu gemilere sigorta yapması, finansman sağlaması ve mal alım-satım işlemlerine aracılık yapması da engellenmişti.

Başbakan Starmer, mart ayında yaptığı açıklamada, İngiltere'nin Rus gölge filosuna bağlı gemileri durdurabilecek seviyede olduğunu belirtmişti.

Öneriye ilişkin partilerin ve sivil toplum kuruluşlarının kampanyaları sürerken anketlerde oldukça "kutuplaştırıcı" olarak nitelenen oylamaya ilişkin lehte ve aleyhteki oranların neredeyse eşit veya bıçak sırtı olduğu dikkati çekiyor.

İsviçre Yayın Kurumunun (SBC) yaptırdığı son ankete göre girişimin karşıtları yüzde 52 ile üstünlüğü ele geçirirken "10 Milyonluk İsviçre'ye Hayır" girişimi yüzde 45 destek görüyor ve yüzde 3 ise hala kararsız durumda.

YouGov İsviçre Araştırma Enstitüsünün yayımladığı son ankete göre ise oy kullanma hakkına sahip olanların yüzde 51'i, girişimin amaçlarına karşı çıkarken yüzde 43'ü ise destekliyor ve yaklaşık yüzde 6'sı henüz karar vermemiş durumda.

AA muhabiri, İsviçre'deki bazı parti ve milletvekillerinden girişime ilişkin değerlendirmelerini aldı.

"Bu girişim, ikili ilişkilerin temel yönlerini sorguladığı için AB ile ilişkileri de zorlayabilir"

İsviçre Yeşil Liberal Partisinden (GLP) yapılan açıklamada, bu girişime karşı olunduğu bildirildi.

İsviçre'nin konut, altyapı ve ulaşım alanlarında nüfus artışıyla bağlantılı zorluklarla karşı karşıya olduğu belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Ancak bu sorunlar, katı bir nüfus sınırlamasıyla çözülemez. İsviçre, ekonomik, bilimsel ve sosyal olarak Avrupa ve daha geniş dünya ile yakından bağlantılıdır. Ülkemiz, nitelikli işçilerden, uluslararası değişimden ve açık ilişkilerden büyük ölçüde faydalanıyor. Genel kısıtlamalar yerine altyapıya daha fazla yatırım, konut inşaatı için daha hızlı onay prosedürleri, daha iyi mekansal planlama, hedefli ve iyi yönetilen bir göç politikası gibi akıllı çözümlere ihtiyacımız var."

Açıklamada, girişimi destekleyenlerin nüfusu sınırlamanın, konut, ulaşım ve çevre üzerindeki yadsınamaz baskıyı azaltabileceğini savunmasına ilişkin endişelerin ciddiye alındığı ifade edilerek, önerinin kabulüyle dezavantajların avantajlardan daha ağır basacağı savunuldu.

Önerinin kabulü halinde İsviçre'nin büyük ekonomik risklerle karşı karşıya kalacağına işaret edilen açıklamada, şu değerlendirmelerde bulunuldu:

"Sağlık, araştırma ve sanayi de dahil birçok sektör, yurt dışından gelen nitelikli işçilere bağımlıdır. Katı bir sınır, iş gücü kıtlığına yol açabilir ve İsviçre'nin refahı ile yenilikçilik kapasitesini zayıflatabilir. Ayrıca bu girişim, ikili ilişkilerin temel yönlerini sorguladığı için Avrupa Birliği (AB) ile ilişkileri de zorlayabilir. İsviçre, Avrupa pazarına erişime ve istikrarlı uluslararası ortaklıklara büyük ölçüde bağımlı."

Açıklamada, GLP'nin pragmatizm ve gerçekçiliğe dayalı alternatif yaklaşımı desteklediği, buna göçü etkin şekilde yönetme ile yabancıların entegrasyonunu güçlendirmenin yanı sıra İsviçre'de altyapıyı ve yaşam kalitesini iyileştirmenin de dahil olduğu belirtildi.

Bu girişimin, İsviçre ile AB arasındaki ilişkiler için önemli sonuçlar doğurabileceğine işaret edilen açıklamada, "İnsanların serbest dolaşımı, İsviçre ile AB arasındaki ikili anlaşmaların önemli bir parçasıdır. İsviçre'nin göçmenliğe güçlü sınırlar koyması gerekirse mevcut anlaşmalarla çatışmaya girebilir. İsviçre'nin AB ile istikrarlı ve güvenilir ilişkilere ihtiyacı var. AB, açık ara en önemli ticaret ortağımız. Siyasi belirsizlik, özellikle ihracat odaklı şirketleri, araştırma kurumlarını ve iş gücü piyasasını etkileyecek." ifadeleri kullanıldı.

Açıklamada, girişime karşı İsviçre halkı arasında duygusal ve yoğun tartışma yaşandığı, vatandaşların büyük siyasi konularda oy kullanmaya alışkın olduğu belirtildi.

İsviçre'de açıklık, uluslararası işbirliği ve nitelikli göçün, ülkenin refahının önemli temelleri olduğu konusunda güçlü farkındalık bulunduğunun altı çizilen açıklamada, "Bu halk girişiminin özelliği, temelde İsviçre'nin dünyadaki yerini nasıl gördüğü ve ülkenin AB ile geleneksel işbirliği yolundan uzaklaşmasının gerekip gerekmediğiyle ilgili olmasıdır." görüşü paylaşıldı.

SVP'den Federal Parlamento Üyesi Nicolas Kolly de "Bu girişimi destekliyorum çünkü İsviçre, 2000'den bu yana komşu Almanya'ya göre yaklaşık 16 kat daha hızlı demografik büyüme yaşadı. Bu hızlı büyüme, konut, altyapı, ulaşım ve çevre üzerinde önemli bir baskı oluşturdu. Girişim, ülkemizin yaşam kalitesini ve uzun vadeli istikrarını korumak için daha sürdürülebilir ve dengeli demografik gelişmeyi yeniden sağlamayı amaçlıyor." değerlendirmesinde bulundu.

Girişimin en büyük avantajının, İsviçre'nin sınırlı topraklarına ve altyapı kapasitesine uyarlanmış daha sürdürülebilir demografik politika izlemesine olanak sağlaması olduğunu savunan Kolly, bazı iddiaların aksine girişimin yine de İsviçre'ye yılda yaklaşık 40 bin yeni insanın gelmesine izin vereceğini savundu.

Kolly, "(Girişim) Özellikle kentleşme nedeniyle kişi başına düşen tarım arazisinin 2000'den bu yana yaklaşık yüzde 25 azalması nedeniyle konut ve çevre üzerindeki mevcut baskıyı azaltmaya yardımcı olacak. En büyük zorluk, İsviçre'nin uluslararası ortaklarıyla dengeli ve yapıcı ilişkileri sürdürürken bazı göç mekanizmalarını uyarlamak olacaktır." ifadelerini kullandı.

Girişimin yakın gelecekte İsviçre ile AB arasındaki ilişkileri doğrudan değiştirmeyeceğini savunan Kolly, ilk önlemlerin ancak İsviçre nüfusu 9,5 milyona ulaştığında ve muhtemelen 2030'dan sonra uygulanacağını belirtti.

Kolly, "(Öneri kabul edilirse) İlk düzenlemeler, esas olarak iltica politikası ve aile birleşimiyle ilgili olacaktır. Kişilerin serbest dolaşımıyla ilgili önlemler ancak daha sonraki bir aşamada, özellikle mevcut koruma maddeleri aracılığıyla ele alınabilir." ifadelerini kullandı.

İsviçre halkının, çok çeşitli siyasi konularda düzenli oy kullanmaya alışkın olduğuna dikkati çeken Kolly, bu girişimin demografi, ekonomi, çevre ve ülkenin gelecekteki örgütlenmesiyle ilgili önemli soruları içerdiğini, dolayısıyla önemli bir kamuoyu tartışmasının yapıldığını ifade etti.

İsviçre Hür Demokrat Partiden (FDP) Federal Konsey Üyesi Laurent Wehrli de "Hızlı nüfus artışı, zorlukları beraberinde getirir ancak sert bir nüfus sınırı getirmek, bu girişimin savunucularının dile getirdiği sorunların hiçbirini çözmeyecektir. Bu öneri, İsviçre'nin rekabet gücüne, refahına ve güvenliğine ciddi zarar verecektir." dedi.

Anayasa'ya eklenmesi önerilen metin çok katı ve kısıtlayıcı olduğu, İsviçre'nin refahı ile güvenliğini tehlikeye atacağı için bu öneriyi desteklemediğinin altını çizen Wehrli, bu teklifin AB ile ilişkileri de etkileyeceğini savundu.

Wehrli, "(Öneriyle ilgili) Değişiklikler, demograflara göre 2035'te İsviçre nüfusu 9,5 milyona ulaştığında yürürlüğe girecek. Bu durum, İsviçre ile AB arasındaki birçok mevcut anlaşmanın sona ermesine yol açacak, İsviçre için ciddi ekonomik ve güvenlik sonuçları doğuracaktır. Örneğin, İsviçre, Avrupa'da güvenlik ve sınır yönetimi için en yaygın kullanılan sistem olan Schengen Bilgi Sistemi (SIS) gibi kritik kolluk kuvvetleri veri tabanlarına erişimini kaybedecek. Dolayısıyla İsviçre, daha az güvenli olacak ve nüfusu yalnızca düzensiz bir şekilde korunacaktır." diye konuştu.

Anketlerin, İsviçre halkının çok bölünmüş olduğunu gösterdiğine işaret eden Wehrli, herkese önerilen anayasa metnini dikkatlice okumaları ve bu önerinin "tek bir sorunu dahi çözmeyeceğini" anlamaları çağrısında bulundu.

Öneriye göre nüfusun 9,5 milyonu aşması halinde yasal adımlar gerekecek

Hem hükümet hem de parlamento, nüfus artışını sınırlamayı amaçlayan girişime karşı çıkmasına rağmen karşı öneri sunmadı.

SVP, "sürdürülebilirlik girişimi" olarak adlandırılan bu öneriyle, İsviçre'nin daimi ikamet eden nüfusunun 2050'den itibaren 10 milyonu aşmamasını veya düzensiz göçü önleyerek yalnızca doğumların ölümlerden fazla olması nedeniyle bu sayıya ulaşmasını sağlamayı hedefliyor.

Referandumda oylanacak öneriye göre, nüfusun 2050'den önce 9,5 milyonu aşması halinde Federal Konsey ve Parlamento, özellikle "iltica ve aile birleşimi alanında" bu sınıra uyulmasını sağlamak için önlemler almak zorunda kalacak.

Girişim metnine göre İsviçre, istisna veya koruma maddeleriyle ilgili olarak "nüfus artışını teşvik eden uluslararası anlaşmaları" yeniden müzakere etmek durumunda kalacak.

SVP'nin desteklediği referandum kampanyasını yürütenler, nüfusun aşırı şekilde artışının altyapıyı zorladığı, kira fiyatlarını artırdığını ve ulusal kimliği değiştirdiğini savunuyor.

Federal Konsey ve parlamentonun çoğunluğuna göre ise bu girişim, sorunları çözmenin aksine yeni problemlere neden olacak.

Girişimi destekleyenler, bu önerinin göçü kontrol altına almak ve sınırlamak için mantıklı olduğunu ileri sürüyor.

İsviçre'nin nüfusunun halihazırda 9,1 milyon civarında olduğu biliniyor.

Yoğun kentleşmiş kıyı bölgelerinde göreli deniz seviyesi artışı yılda ortalama 6 mm’ye ulaşıyor. Bu oran, küresel ortalama olan yıllık 2,1 mm’nin yaklaşık üç katı. Okyanusların gerçek yükselme hızı ise yılda 3,15 mm civarında ölçülüyor. Yani bazı şehirlerde sorun yalnızca denizin yükselmesi değil; şehirlerin de aynı anda aşağı doğru hareket etmesi.

TEHzİKE KATLANIYOR

Araştırmanın başındaki Dr. Julius Oelsmann, kıyı bölgelerindeki riski anlamak için yalnızca okyanusların izlenmesinin yeterli olmadığını belirtiyor. Çünkü deniz seviyesi aynı kalsa bile, bir kentin zemini çöktüğünde o bölgede yaşayan insanlar için su baskını riski artıyor.

Bu nedenle bilim insanları, kıyı şehirlerinde “göreli deniz seviyesi” kavramına dikkat çekiyor. Bu ölçüm, yalnızca denizin ne kadar yükseldiğini değil, aynı zamanda karanın ne kadar çöktüğünü de hesaba katıyor. Özellikle büyük ve yoğun nüfuslu şehirlerde bu fark hayati önem taşıyor.

Araştırmaya göre deniz seviyesi artışı ile kara çökmesi birleştiğinde, fırtına, aşırı yağış ve dalga baskını gibi olaylar daha yıkıcı hale geliyor. Bir kentin tamamen su altında kalması gerekmiyor; birkaç milimetrelik ek yükselme bile alçak bölgelerde taşkın ihtimalini ciddi biçimde artırabiliyor.

ŞEHİRLER NEDEN ÇÖKÜYOR?

Büyük kıyı kentlerinin çökmesinde insan faaliyetleri önemli rol oynuyor. En büyük etkenlerden biri aşırı yer altı suyu kullanımı. Kentler büyüdükçe içme suyu, sanayi ve tarım için yer altı kaynaklarına daha fazla yükleniliyor. Ancak yer altından çekilen su, zeminin dengesini bozuyor ve yüzeyin zamanla aşağı doğru oturmasına neden oluyor.

Petrol ve doğal kaynak çıkarımı da benzer bir etki yaratıyor. Yer altındaki kaynaklar çekildikçe, daha önce zemini destekleyen boşluklar zayıflıyor. Bunun sonucunda bazı bölgelerde şehir yüzeyi yavaş ama sürekli biçimde alçalıyor.

Araştırmacılar ayrıca şehirlerin kendi ağırlığının da önemli bir faktör olduğuna dikkat çekiyor. Gökdelenler, yollar, köprüler, metro sistemleri ve büyük altyapı projeleri zemine sürekli baskı uyguluyor. Büyük şehirler büyüdükçe bu baskı artıyor ve özellikle yumuşak zeminli kıyı bölgelerinde çökme hızı daha da yükseliyor.

EN RİSKLİ KENTLER

Araştırmada Tayland, Bangladeş, Nijerya, Mısır, Çin ve Endonezya gibi ülkeler öne çıkıyor. Bu ülkelerde bazı kıyı bölgelerinde göreli deniz seviyesi yılda 7 ila 10 mm arasında yükseliyor. ABD, Hollanda ve İtalya’da da bazı kıyı kesimlerinde yıllık artış 4 ila 5 mm seviyesine ulaşıyor.

En çarpıcı örneklerden biri Endonezya’nın başkenti Jakarta. Yaklaşık 42 milyon kişinin yaşadığı megakent, yılda ortalama 13,7 mm çöküyor. Üstelik bu sadece ortalama değer. Kentin bazı bölgelerinde çökme hızı yılda 42 mm’ye kadar çıkıyor.

Jakarta’nın yaklaşık yüzde 40’ının halihazırda deniz seviyesinin altında olduğu belirtiliyor. Mevcut eğilim devam ederse kentin önemli bir bölümünün 2050’ye kadar sular altında kalabileceği ya da yaşanamaz hale gelebileceği tahmin ediliyor.

Çin’in Tianjin kenti de yılda 13,5 mm’lik çökme hızıyla büyük risk altında. Bangkok’ta yıllık çökme 8,5 mm, Lagos’ta 6,7 mm, İskenderiye’de ise 4 mm seviyesinde ölçülüyor. Bu rakamlar, milyonlarca insanın yaşadığı bölgelerde sel riskinin her yıl biraz daha büyüdüğünü gösteriyor.

HER MİLİMETRE ÖNEMLİ

Kıyı şehirleri için tehlike yalnızca uzun vadeli bir “su altında kalma” senaryosundan ibaret değil. Deniz seviyesindeki her küçük artış, günlük yaşamı etkileyebilecek sonuçlar doğurabiliyor. Yağmur suyu tahliye sistemleri daha sık zorlanıyor, fırtınalarda deniz suyu daha iç bölgelere ilerleyebiliyor ve altyapı daha kırılgan hale geliyor.

Bu durum özellikle nüfusun yoğun olduğu yoksul mahallelerde daha büyük risk yaratıyor. Çünkü bu bölgelerde hem altyapı daha zayıf olabiliyor hem de insanların taşınma veya evlerini güçlendirme imkânı sınırlı kalabiliyor. Uzmanlara göre bu nedenle kara çökmesi yalnızca çevresel değil, aynı zamanda sosyal ve ekonomik bir sorun olarak da ele alınmalı.

Şehir içindeki farklar da dikkat çekici. Aynı kentte bir mahalle hızla çökerken, başka bir bölge daha sabit kalabiliyor ya da bazı noktalarda hafif yükselme görülebiliyor. Bu da şehir planlamasını daha karmaşık hale getiriyor. Risk, yalnızca ülke ya da şehir düzeyinde değil, mahalle mahalle değerlendirilmek zorunda.

KUZEYDE TERSİ YAŞANIYOR

Dünyanın her bölgesi aynı tehlikeyle karşı karşıya değil. İskandinavya’da durum tersine işliyor. Finlandiya ve İsveç gibi ülkelerde kara, son buzul çağının ardından hâlâ yavaş yavaş yükseliyor.

Bunun nedeni, geçmişte bu bölgelerin dev buz tabakalarının ağırlığı altında aşağı doğru bastırılmış olması. Buzullar çekildikten sonra kara kütleleri yeniden dengelenmeye başladı. Bu doğal süreç nedeniyle bazı kuzey bölgelerinde, küresel deniz seviyesi yükselse bile göreli deniz seviyesi düşebiliyor.

Ancak büyük kıyı megakentleri için böyle bir doğal avantaj yok. Jakarta, Bangkok, Lagos, Tianjin ve İskenderiye gibi şehirlerde risk, doğrudan insan faaliyetleri ve kentleşme baskısıyla büyüyor.

ÇÖZÜMÜN İPUCU TOKYO

Bilim insanlarına göre tablo karamsar olsa da tamamen çaresiz değil. Doğru şehir planlaması ve su yönetimiyle kara çökmesi yavaşlatılabilir, hatta bazı durumlarda büyük ölçüde durdurulabilir.

Bunun en önemli örneklerinden biri Tokyo. Japonya’nın başkentinde geçmişte bazı bölgelerde çökme hızı yılda 10 cm’nin üzerine çıkmış, en kötü noktalarda ise 24 cm’ye kadar ulaşmıştı. Ancak yer altı suyu kullanımına getirilen sıkı sınırlamalar ve yeni su kaynaklarının devreye alınmasıyla bu oranlar dramatik biçimde azaltıldı.

Uzmanlara göre benzer önlemler başka şehirlerde de uygulanabilir. Yer altı suyu çekiminin kontrol altına alınması, akiferlerin yeniden beslenmesi, altyapı yatırımlarının risk haritalarına göre planlanması ve kontrolsüz yapılaşmanın sınırlandırılması kritik önem taşıyor.

GELECEK UYARISI

Araştırmacılar, deniz seviyesindeki yükselişin uzun vadede devam edeceğini vurguluyor. Paris İklim Anlaşması hedefleri tam olarak karşılansa bile, 2300 yılına kadar küresel deniz seviyesinin 1,2 metreye kadar yükselebileceği öngörülüyor.

Bu artışın nedeni yalnızca gelecekteki emisyonlar değil. Atmosfere daha önce salınan sera gazları da uzun yıllar etkisini sürdürüyor. Grönland ve Antarktika’daki buzulların erimesi, okyanusların ısındıkça genleşmesi ve kıyı bölgelerindeki kara çökmesi, birlikte düşünüldüğünde riskin büyüklüğünü ortaya koyuyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki 30 yıl bu açıdan kritik. Emisyonların azaltılması, şehirlerin daha dirençli planlanması ve yer altı suyu kullanımının kontrol altına alınması, milyonlarca insanın geleceğini doğrudan etkileyebilir.

Aksi halde dünyanın en kalabalık kıyı kentleri, yalnızca yükselen denizlerle değil, kendi altlarındaki zeminin sessizce çökmesiyle de mücadele etmek zorunda kalacak.

Söz konusu artışın temel gerekçesi olarak, motorlu araç sigortalarındaki %13,4’lük prim artışı gösteriliyor. Uzmanlar, küresel enflasyonun etkisi ve yedek parça/onarım maliyetlerindeki artışın, araç sigortası primlerini doğrudan yukarı çektiğini belirtiyor.

Sağlık ve hayat sigortalarında istikrarlı yükseliş

Diğer temel branşlarda da büyüme ivmesi korundu:

Özel Sağlık Sigortası: Tamamlayıcı Sağlık Sigortası (TSS) dahil olmak üzere prim üretimi %7,3 artarak 54,4 milyar Euro seviyesine ulaştı.

Hayat Sigortası: Primler %5,1 oranında artışla 99,4 milyar Euro olarak gerçekleşti. Bu branştaki büyümede, tüketicilerin toplu prim ödemeli ürünlere yönelmesi etkili oldu.

Sektörün karlılık göstergeleri açısından 2025 yılı, büyük ölçekli doğal afetlerin yaşanmadığı bir yıl olarak kayıtlara geçti. Bu durum, sigorta şirketlerinin hasar/prim oranlarına olumlu yansıyarak operasyonel dengenin korunmasına katkı sağladı.

Alman Sigorta Birliği (GDV), mevcut veriler ışığında 2026 yılına dair beklentilerini de paylaştı. Birliğe göre, önümüzdeki yıl sektördeki prim büyümesinin %4,7 seviyesinde gerçekleşmesi bekleniyor. Bu öngörü, sektörün 2025’teki agresif büyümesinin ardından daha stabil bir seyir izleyeceğine işaret etmekte.

Gösterge Tablosu (2025)

-Toplam Prim Üretimi: 253,6 Milyar €

-Yıllık Büyüme Oranı: %6,6

-Elementer Sigortalar: 99,7 Milyar €

-Toplam Poliçe Adedi: 501,5 Milyon adet

3 yıl 1 ay 24 gün süren resmi küresel COVID-19 pandemisinin ardından yeni bir virüs gündeme geldi.

Dünya Sağlık Örgütü'nü alarma geçiren söz konusu tehlikenin adı 'Hantavirüs' olarak açıklandı.

GEMİDE VİRÜS PANİĞİ

MV Hondius adlı gemi, Arjantin'den Atlantik Okyanusu üzerinden Yeşil Burun Adaları'na doğru seyahat ediyordu.

Arjantin'den Nisan başında denize açılan ve içinde onlarca farklı ülkeden 147 yolcunun bulunduğu gemide bazı yolcularda virüse rastlandı.

3 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ

Virüs nedeniyle üç kişinin hayatını kaybettiği açıklandı.

İlk olarak Hollandalı bir erkek yolcunun 11 Nisan’da hayatını kaybettiği öğrenilirken yolcunun cenazesinin günlerce gemide kaldığı belirtildi.

Daha sonra karaya çıkarılan eşinin de uçuş sırasında fenalaşarak hastanede yaşamını yitirdiği açıklandı.

Gemide bulunan Almanya vatandaşı bir yolcu da 2 Mayıs’ta hayatını kaybetti.

8 VAKADAN 5'İ DOĞRULANDI

Öte yandan bugün yapılan açıklamada MV Hondius yolcu gemisinden bildirilen sekiz şüpheli Hantavirüs vakasından beşi doğrulandı.

GEMİDE TÜRK YOUTUBER RUHİ ÇENET DE VAR

Gemideki 147 yolcu arasında Ünlü YouTuber Ruhi Çenet ve bir başka Türk çiftin de bulunduğu açıklandı.

Ruhi Çenet, Hantavirüs nedeniyle hayatını kaybeden insanların olduğu gemide günlerce seyahat ettiğini "Bir aylık okyanus yolculuğumda çok kötü şeyler oldu!" sözleriyle açıkladı.

HOLLANDA'DA BİR KİŞİ KARANTİNA ALTINA ALINDI

Hollanda merkezli havayolu şirketinde görevli bir kabin memurunun, hantavirüs enfeksiyonu şüphesiyle Amsterdam'da tedavi altına alındığı bildirildi.

Kabin memurunun, 25 Nisan 2026 tarihinde Johannesburg'da uçağa binmeye çalışan ancak sağlık durumu nedeniyle uçuşa kabul edilmeyen 69 yaşındaki Hollandalı bir kadınla temas kurduğu tespit edildi.

DSÖ, 'SALGIN RİSKİ DÜŞÜK' DEDİ

DSÖ Genel Direktöri Tedros Ghebreyesus, salgının genel halk sağlığı tehdidinin düşük olduğunu belirtti.

DSÖ'nün diğer hastalarla ilgili raporlardan haberdar olduğunu söyleyen Ghebreyesus, virüsün uzun kuluçka süresi nedeniyle daha fazla vaka olabileceğini ifade etti.

DSÖ, sağlık önlemleri uygulanırsa hantavirüs salgınının 'sınırlı' kalacağını öngörüyor.

"BU VİRÜSÜ BİLİYORUZ"

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) bünyesinde görev yapan Dr. Maria Van Kerkhove, insanların endişelerini gidermek adına ABD merkezli Fox News kanalına konuştu.

Bunun koronavirüsten çok daha farklı bir virüs olduğunu söyleyen Kerkhove, "Bu virüsü biliyoruz. Hantavirüsler oldukça uzun zamandır var... Bu COVID benzeri bir pandeminin başlangıcı değil, bir gemide gördüğümüz bir salgın, kapalı bir alan var, şu ana kadar 5 doğrulanmış vakamız var." ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE'DE İLK KEZ 1997'DE GÖRÜLDÜ

Hantavirüs'ün Türkiye ile ilk tanışma yılı 2009 yılı olarak biliniyor.

Türkiye’de ilk kez 2009 yılında görülen hantavirüs vakaları için şu an için yeni bir pandemi ihtimali öngörülmese de yetkililer, riskin hafife alınmaması gerektiği konusunda uyarıyor.

VİRÜS HAKKINDA NELER BİLİNİYOR

Adını Güney Kore'deki bir nehirden alan hantavirüsler, tek bir hastalıktan çok bir virüs ailesini tanımlıyor.

Dünya Sağlık Örgütü'ne (WHO) göre 20'den fazla farklı virüs türü bulunurken bunların neredeyse tamamının, genellikle sıçan ve fareler olmak üzere kemirgenlerden, kurumuş idrar ve dışkı yoluyla bulaşan enfeksiyonlarla bağlantılı olduğu ifade ediliyor.

Adını Latin Amerika'daki And dağlarından alan And virüsü çoğunlukla Arjantin ve Şili'de bulunuyor.

HANGİ YOLLARLA BULAŞIYOR

Hantavirüs, çoğunlukla fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrarı, dışkısı ve tükürüğüyle temas sonucu bulaşıyor.

Virüsü taşıyan kemirgenler hastalık belirtisi göstermese de çevreyi enfekte edebiliyor.

Uzmanlara göre bulaşın en yaygın yolu, bu canlıların çıkartılarıyla kirlenen havanın solunması.

İnsanlar arasında temas yoluyla yayılmayan virüsün, kemirgen ısırığıyla bulaşması ise oldukça nadir görülüyor.

Araştırmalar, kan nakliyle bulaş riskinin de bulunmadığını ortaya koyuyor.

Kedi, köpek veya çiftlik hayvanları virüsü taşımıyor ancak kemirgenlerle temas etmeleri halinde dolaylı olarak bulaşa aracılık edebiliyorlar.

KULUÇKA SÜRESİ

Hantavirüsün kuluçka süresi genellikle 1 ila 6 hafta (7-42 gün) arasında değişmekle birlikte, ortalama 2-3 hafta sürüyor.

Bazı durumlarda bu süre 8 haftaya kadar uzayabilirken belirtilerin genellikle ateş, kas ağrısı ve yorgunluk ile başladığı aktarılıyor.

ÖNE ÇIKAN BELİRTİLER

Virüs, iki ciddi hastalığa neden olabilirken bunlardan ilki olan Hantavirüs Akciğer Sendromu (HPS), başlangıçta ateş, halsizlik ve kas ağrılarıyla ortaya çıkıyor.

İlerleyen süreçte baş dönmesi, karın rahatsızlıkları ve özellikle ciddi solunum sorunları görülebiliyor.

Ölüm oranı yüzde 20 ila 40 arasında değişen hastalığın belirtileri, virüs kapıldıktan sonra 1 ila 8 hafta içinde ortaya çıkabiliyor.

Diğer hastalık ise böbrek sendromlu hemorajik ateş (HFRS) bilinirken ilk etapta grip benzeri belirtiler gösteren hastalık, ilerleyen dönemde böbrek yetmezliği, iç kanama ve düşük tansiyon gibi ağır tablolara yol açabiliyor.

BELİRLİ BİR TEDAVİSİ YOK

Hantavirüs enfeksiyonlarına karşı özel bir tedavi bulunmuyor.

Uzmanlar, hastalara genellikle oksijen desteği, antiviral ilaçlar ve gerekli durumlarda diyaliz gibi destekleyici tedaviler uygulanmasını öneriyor.

Durumu ağırlaşan hastaların yoğun bakımda takip edilmesi, bazı vakalarda ise solunum cihazına bağlanması gerekebiliyor.

Yetkililer, virüsten korunmak için kemirgenlerle temastan kaçınılmasını tavsiye ediyor.

Özellikle bodrum ve çatı katı gibi alanlardaki giriş noktalarının kapatılması, kemirgen dışkıları temizlenirken ise koruyucu ekipman kullanılması öneriliyor.

HANTAVİRÜS HANGİ ÜLKELERDE GÖRÜLÜYOR

Hantavirüs vakaları dünyada farklı bölgelerde görülse de özellikle Asya, Avrupa ve Amerika kıtasındaki bazı ülkelerde daha yaygın olarak rapor ediliyor.

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre virüs en çok kemirgenlerle temasın yoğun olduğu bölgelerde ortaya çıkıyor.

Hantavirüs vakalarının görüldüğü başlıca ülkeler şunlar:

Çin

Güney Kore

Amerika Birleşik Devletleri

Arjantin

Şili

Brezilya

Bolivya

Paraguay

Panama

Uruguay

Finlandiya

Almanya

Fransa

Rusya

TÜRKİYE'DE GÖRÜLDÜ MÜ

2026 yılında Türkiye'de herhangi bir hantavirüs kaynaklı vaka açıklaması yapılmadı.

Eskiden sadece belirli alanlara hitap eden "silahlı saldırgan" sigortası artık ekonominin neredeyse her sektöründe rağbet görüyor.

Sektör uzmanları bu pazarın 2020 yılından bu yana iki katına çıktığını belirtiyor. Bu yıl itibarıyla yıllık prim ödemelerinin 100 milyon dolara ulaştığı tahmin ediliyor.

Şirketler artık sadece mülklerini değil aynı zamanda itibarlarını ve çalışanlarının güvenliğini de koruma altına almak istiyor.

Brookfield ve Blackstone gibi dev şirketlerin bu ürüne yönelmesi şiddet olaylarının yarattığı finansal risklerin ne kadar ciddileştiğini gösterdi.

OKULLAR VE HASTANELER İÇİN VAZGEÇİLMEZ OLDU

Silahlı saldırgan sigortası ilk olarak 2010'lu yıllarda okullar ve hastaneler gibi riskli kamu kurumları için geliştirildi.

Ancak günümüzdeki poliçeler sadece fiziksel yaralanmaları değil kriz yönetimi ve mağdur tazminatlarını da kapsıyor.

Geleneksel terör sigortaları genellikle belirli bir siyasi veya dini motif şartı ararken bu yeni ürün her türlü saldırıda devreye giriyor.

Terör sigortaları çoğu zaman sadece mülk hasarını karşılıyor. Buna karşılık aktif nişancı poliçeleri şirketlere 24 saat kesintisiz güvenlik hizmeti ve psikolojik destek gibi kritik imkanlar sunuyor.

Şirketler bu yolla hem yasal sorumluluklarını azaltıyor hem de çalışanlarına güvenli bir ortam vaat ediyor.

ZENGİNLERE ÖZEL POLİÇE

Sigorta brokerleri talebin artık günlük hale gelen okul saldırılarından ziyade yüksek profilli hedeflere yönelik olaylarla tetiklendiğini söyledi.

Blackthorn CEO'su Julian Vero "Amerika'da her gün okul saldırıları yaşanıyor ancak bu durum bizde bir talep artışına neden olmuyor. Bize gelen ilgiyi asıl bu tür özel olaylar tetikliyor. Bu son yaşananların ardından çok sayıda müşterimizle kapsam altına alınmaları gerekip gerekmediğine dair sayısız görüşme yaptık" diye konuştu.

Uzmanlar artık tehlikenin sadece örgütlü yapılardan değil aynı zamanda memnuniyetsiz çalışanlardan veya bireysel saldırganlardan geldiğini vurguladı.

İstanbul İl Sağlık Müdürü Doç. Dr. Abdullah Emre Güner, Megakent'teki muayene sayılarından devam eden sağlık yatırımlarına kadar birçok konuda bilgi verdi. Vatandaşların aile hekimliklerine başvurusunun önemine dikkat çeken Doç. Dr. Güner, İstanbul’daki ilk 3 aya ilişkin verileri de paylaştı.

İstanbul İl Sağlık Müdürü, sağlık hizmetlerinin gereksiz kullanımına ilişkin çarpıcı açıklamalarda bulundu. Özellikle acil servislerin, tıbbi zorunluluk dışında da sıkça tercih edildiğine dikkat çekti.

Kocamustafapaşa’da yaşanan bir örneği paylaşan İl Sağlık Müdürü, bir vatandaşın bir yıl içinde 300 kez doktora başvurduğunu belirterek, “Sordum, ‘Alışkanlığım böyle’ dedi” ifadelerini kullandı.

"SOSYALLEŞME ARACI OLARAK GÖRÜYORLAR"

Bazı vatandaşların sağlık kuruluşlarını bir sosyalleşme aracı olarak gördüğünü dile getiren Müdür, bu durumun gerçek ihtiyaç sahiplerinin hizmete erişimini zorlaştırabileceğini vurguladı.

Acil servislerin günlük hayatın bir parçası gibi görülmemesi gerektiğini belirten İl Sağlık Müdürü, “Yoldan geçerken ‘Bir acile uğrayayım’, ‘Pazara inmiştim, gelmişken bir acile uğrayayım’ gibi yaklaşımlarla karşılaşıyoruz” dedi.

Vatandaşlara aile hekimliklerini işaret eden İl Sağlık Müdürü, birçok sağlık sorununun bu birimlerde çözülebileceğini belirterek, “Vatandaşlar, evine ortalama 7 dakika yürüme mesafesindeki aile hekimliklerine başvurarak sorunlarının çoğunu çözebilir.” ifadelerini kullandı.

"KOCAMUSTAFAPAŞA’DA BİR TEYZEMİZ 300 KERE DOKTORA GİTMİŞTİ"

'İstanbul'da 53 tane devlet, 130’dan fazla özel hastane var' diyerek sözlerine başlayan Doç. Dr. Abdullah Emre Güner, "Aile hekimlikleriyle beraber devasa bir sistemde sağlık hizmeti sunuyoruz. Bunun için zaten dünyanın sağlık başkenti diyoruz. 7-24, bayramı seyranı, gecesi gündüzü olmadan hiçbir şekilde inkıtaya uğramaması gereken bir süreç var. Sağlık hizmetini kesintisiz bir şekilde veriyoruz. 201 ülkeden 500 bin vatandaşın genel cerrahi, ortopedi, onkoloji hastalarının gelip şifa bulduğu bir kentten bahsediyoruz.

Estetik olsun botoks, rinoplasti olsun, saç ekimi İstanbul’da hatta Antalya, İzmir gibi noktalarda da büyük bir teveccühle tüm dünyada karşılanıyor. Şunu biliyoruz ki; İstanbul bu noktanın ana başkenti. 2025 yılında 207 milyon muayene, 2 milyon 600 bin ameliyat. Sadece 5 milyon kardiyoloji muayenesi yapmış durumdayız, 90 bine yakın anjiyo, 100 binden fazla kalp ameliyatı. 207 milyon muayene yapmışız kişi başı 12’ye denk geliyor, bu tüm dünyanın ortalamasının çok üstünde bir rakam. İnsanlar sağlık hizmetine erişmekte zorluk yaşamıyorlar ama bir problem de şu; acaba doğru sağlık hizmetine mi ulaşıyoruz?

En yakın sağlık danışmanımız kim; aile hekimi. Ben hastaneye geçen sene sadece 1 kere başvurdum, Kocamustafapaşa’da bir teyzemiz vardı, bir yılda 300 kere doktora gitmişti. Ben de aradım, sordum, neden? O, ‘Alışkanlığım böyle’ dedi. Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma, Çapa'sı, Samatya'sı, Haseki'si. Sosyalleşme aracı olarak da kullanıyorlar, bizim ihtiyacı olan hastanın ulaşmasıyla ilgili problem yaşama ihtimalimiz var. Teyzemiz 1 yıl içinde gitmiş zaten 365 gün var, aynı gün içinde 3-4 yere gitmiş olması gerekiyor. Bu bir alışkanlık olmuş." dedi.

"3 BRANŞ DIŞINDA HER BRANŞA AYNI GÜNE RANDEVU VEREBİLİYORUZ"

"80’den fazla branşta randevu açıyoruz." diyen Doç. Dr. Güner, "MHRS’yi kontrol ettiğimizde 3 tane branşımız dışında her branşa aynı güne randevu verebiliyoruz. 3 branş; göz, cildiye ve kardiyoloji. Bunlara 10 gün içinde randevu verebilir durumdayız. İsteğimiz şu; nitelikli tetkik dediğimiz kolonoskopi, endoskopi, ameliyat süreleri gibi bunların da minimize edilebilmesi. Şükür olsun sayın Bakanımız, Bakan olduktan sonra geliştirdiği performans sistemleriyle, kamu hastane sistemleriyle bu rakamlar geriye doğru geldi. Muayene ile ilgili problemi çözmüş olduk. Yapay zekaya, internete sorduğumuz kadar aile hekimine sorsak o 12 başvurunun belki 3,4’ünü minimize etmiş olacağız. İstanbul’da 43 milyon radyolojik görüntüleme yapılmış, 207 milyon muayenenin üzerine." ifadelerini kullandı.

"AKŞAM POLİKLİNİKLERİNDE 1 MİLYONDAN FAZLA MUAYENE YAPMIŞ DURUMDAYIZ"

"Akşam poliklinikleri bir ihtiyaç olarak belirlediğimiz bir şey" diyerek sözlerine devam eden Doç. Dr. Güner, vatandaşların da süreçten memnun olduğunu ifade ederek, "Çok büyük teveccühüyle karşılaşıyor. İnsanlar çalışırken muayeneye ulaşmakta zorluk yaşıyorlar. Muayene için izin almanız gerekiyor. Şu anda akşam 17.00’den gece 22.00’ye kadar akşam poliklinikleri tesisleştirdik. Günden güne de sayılarını artırıyoruz. Biz 2025’in Ekim'inde başladık. Akşam polikliniklerinde 1 milyondan fazla bir muayene yapmış durumdayız. Sarı ve kırmızı alan acil kapsamında herhangi bir sıkıntı yok, bekleme sürelerimiz de çok düşük. Sorun şu; MHRS’yi takip etmezsek, randevu almazsak, gerekli kontrol ve muayenelerimizi zamanında yapmaya çalışmazsak ilk başvurduğumuz yer acil oluyor. Yoldan geçerken ‘Bir acile uğrayayım’ diyenler oluyor veya ‘Pazara inmiştim, gelmişken de bir acile uğrayayım’ bunlarla karşılaşıyoruz. Ortalama bekleme süremiz 20-30 dakika arasında değişiyor. Vatandaşlar, evine ortalama 7 dakika yürüme mesafesindeki aile hekimliklerine başvurarak sorunlarının çoğunu çözebilir." diye konuştu.

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde (MIT) yapılan çalışmaya göre, büyük dil modelleri (LLM) kullanan kişiler, daha düşük beyin aktivitesi gösteriyor ve özgün düşünme yetilerini kaybediyor.

BEYİN AKTİVİTELERİ ÖLÇÜLDÜ

Araştırmada 18-39 yaş aralığındaki 54 kişi üç gruba ayrıldı. Katılımcılardan SAT sınavına benzer denemeler yazmaları istendi.

Birinci grup ChatGPT kullanırken, ikinci grup yalnızca Google'dan yararlandı.

Üçüncü grup ise herhangi bir yardımcı araç kullanmadan yazdı.

Katılımcıların beyin aktiviteleri EEG cihazlarıyla ölçüldü.

"ÖZGÜNLÜKTEN YOKSUN"

Sonuçlara göre, ChatGPT kullananların beyin aktivitesi en düşük düzeydeydi.

Yazdıkları metinler birbirine benziyor, özgünlükten yoksun kalıyor ve her yeni denemede çaba düzeyleri daha da düşüyordu.

Ayrıca bu grup, AI olmadan yazmaları istendiğinde önceki metinlerinden pek bir şey hatırlayamıyordu.

EN YARATICILAR KENDİ BAŞINA YAZMAYA ÇALIŞANLAR

Yapay zeka veya arama motoru kullanmayan grup ise en yüksek beyin bağlantısına sahipti.

Bu grup, yazarken daha meraklı ve motiveydi; üstelik yazdıkları içerikten daha fazla memnuniyet duydular.

Araştırmanın örneklem sayısı küçük olsa da erken aşamada yapılan bu tür çalışmalar, yapay zekanın özellikle beyin gelişimi ve öğrenme üzerindeki etkilerini anlamak açısından büyük önem taşıyor.

KENDİLERİNİ DAHA YALNIZ HİSSEDİYORLAR

Araştırmaya eşlik eden önceki çalışmalarda da benzer uyarılar yer alıyor.

Bir çalışmaya göre, ChatGPT gibi sistemlerle daha fazla zaman geçiren bireyler, kendilerini daha yalnız hissediyor.

Mart ayında yayımlanan başka bir araştırma ise, üretkenliğin arttığını ancak bireylerin motivasyonunun azaldığını göstermişti.

Özel kredi piyasasına yönelik tedirginlikler, banka dışı kuruluşların şirketlere açtığı krediler üzerinden son aylarda piyasalara yön verdi. Bazı portföy yöneticilerinin iflas eden otomotiv firmalarıyla bağlantılı borçları elinde tuttuğu ortaya çıktı. Ayrıca, İngiltere merkezli bir konut kredisi sağlayıcısının dolandırıcılıkla suçlanması, sektör genelinde bir güven bunalımına yol açtı.

Mediolanum International Funds Sabit Getirili Menkul Kıymetler Birimi Başkanı Daniel Loughney, konuya ilişkin önemli bir değerlendirmede bulundu. Loughney, endişelerin tek bir şirketin çöküşüyle sınırlı olmadığını dile getirdi. Bu varlık sınıfının geleneksel bankacılığa göre çok daha az denetlendiğini ve söz konusu durumun yapısal bir zayıflık yarattığını vurguladı.

Sigorta devlerinin bilançolarındaki riskler artıyor

Sigorta sektörü uzmanı AM Best'in verilerine göre, ABD'li sigortacıların elindeki özel kredi varlıkları son on yılda iki kattan fazla büyüdü. Bu artış, faiz oranlarının tarihsel olarak düşük seyrettiği dönemde gerçekleşti. Şirketler, daha yüksek getiri arayışıyla bu alternatif kredi türlerine yöneldi.

Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan raporlar tablonun ciddiyetini ortaya koyuyor. Raporlara göre, ABD'li hayat sigortacıları bilançolarındaki risklerin yaklaşık %35'ini doğrudan özel kredilere bağlamış durumda. Bu bağımlılık, olası bir resesyonun piyasalara etkisine dair hassasiyeti artırıyor.

Hisse senedi piyasalarındaki performans da bu endişeleri doğrular nitelikte seyrediyor. ABD Borsalarının gösterge endeksi S&P 500 yıl başından bu yana genel toplamda %4,7 oranında yükselirken, Amerikan sigorta şirketlerini içeren sektör endeksi ise aynı dönemde yaklaşık %5 düşüş gösterdi. Yatırımcıların özellikle Principal Financial ve Brighthouse Financial gibi dev şirketlerin hisselerinde yoğun şekilde açığa satış pozisyonu aldıkları görülüyor.

Özel kredilere dair endişeler, perakende fonlardan para çıkışlarına da yansıyor. Özellikle birçoğu yapay zekâ altyapı şirketlerine verilen kredilerin değerine ilişkin sorular, dalgalı teknoloji piyasaları nedeniyle gündeme gelmeye başladı.

Şeffaflık eksikliği ve denetim sorunları tartışılıyor

Sektördeki sermaye yapısına yönelik eleştiriler de giderek sertleşiyor. Hedge fonu kurucusu Alberto Gallo, özel sermaye şirketlerine ait sigortacıların riskli varlıklarda çok fazla uzun vadeli pozisyon aldığını belirtti. Gallo, bu şirketlerin ellerindeki sermaye fazlasının ise oldukça kısıtlı olduğuna dikkat çekti.

Eski sigorta denetçisi Tom Gober, sigortacıların "bağlı sigorta şirketleri" adı verilen kapalı iştiraklerine devasa tutarlarda fon aktardığını hesapladığını belirtiyor. Gober’in verilerine göre bu işlemlerin toplam büyüklüğü 1,54 trilyon dolara kadar ulaşıyor. Söz konusu yapılar, finansal hareketlerin şeffaf bir şekilde izlenmesini de zorlaştırıyor.

Gober, ABD'deki mevcut mevzuat değişikliklerinin ortaya çıkan şeffaflık sorununu çözmekte yetersiz kalacağını savunuyor. Denetim eksikliğinin giderilemediğini belirten Gober, yatırımcıların ana şirketleri açığa satarak bir anlamda denetleyici rolünü üstlendiğini ifade etti.

Hisse başına kazanç tahminleri son iki ayda yüzde 5,15 geriledi. Gelir tahminleri ise son 60 günde büyük ölçüde sabit kaldı. Piyasa değeri 5,37 milyar dolar olan şirket, 58,40 dolardan işlem görüyor. Bu seviye, analistlerin ortalama 58,00 dolarlık hedef fiyatına yakın. Konsensüs tavsiyesi nötr. Hisseyi takip eden sekiz analistin yedisi tut, yalnızca biri al tavsiyesi veriyor.

Yatırımcılar Neyi İzliyor

Temel soru şu: RLI, artan rekabet baskıları altında sigortalama disiplinini koruyabilecek mi? Şirket 2025’te art arda 30. yıl sigortalama kârlılığı elde etti. Yüzde 84 kombine oran ile 264 milyon dolar sigortalama geliri sağladı. Yönetim bunu "sektörümüzde son derece nadir" bir başarı olarak nitelendirdi.

Ancak bu seriyi sürdürmek zorlu olabilir. Son kazanç görüşmesinde yönetim, E&S mülk primlerinin yüzde 18 düştüğünü belirtti. Kasırga oranları yüzde 15, deprem oranları yüzde 12 geriledi. Bunun nedeni rekabet baskısı olarak gösterildi. Daha geniş özel sigorta piyasası farklı eğilimler yaşıyor. Mülk piyasaları artan kapasite ile yumuşarken, kaza ve sorumluluk hatları sosyal enflasyon nedeniyle baskı altında kalıyor.

Yatırımcılar, RLI’ın göreceli güç gösteren kaza segmentinin mülk hatlarındaki zayıflığı dengeleyip dengeleyemeyeceğini izleyecek. Şirketin elverişsiz fiyatlandırmadan geri çekilme isteği, disiplinli yaklaşımının bir özelliği. Bu durum, kârlılık karşılığında daha düşük prim büyümesi anlamına gelebilir.

Son Performans

RLI dördüncü çeyrekte beklentileri aştı. Hisse başına 0,94 dolar kazanç açıkladı, konsensüs 0,79 dolardı. Ancak 463,2 milyon dolarlık gelir, 474,7 milyon dolarlık tahminlerin altında kaldı. Şubat ayında AM Best, şirketin sigorta yan kuruluşlarını en yüksek notu olan A++ (Üstün) seviyesine yükseltti. Sigortacının bilanço gücü böylece tanındı.

Bu arada şirket yakın zamanda Cory Figiel’i 1 Nisan’dan itibaren geçerli olmak üzere Baş Hasar Görevlisi olarak atadı. Bu, devam eden veraset planlamasının bir parçası.

Bugünkü sonuçlar, RLI’ın muhafazakâr sigortalama kültürünün test edileceği bir gün olacak. Sektör rakipleri yumuşayan oran ortamında büyüme peşinde koşarken şirket istikrarlı kârlılık sağlayabilecek mi? Düz yakın vadeli büyüme beklentilerine rağmen 21,3 ileriye dönük F/K oranıyla işlem gören bir şirket için uygulama her zamankinden daha önemli.

Burada asıl açıklamaya ihtiyaç duyan nokta, eşlerin primsiz sigorta kapsamından çıkarılması değil, bu hakkın evlilik kurumuna bağlanmış olmasıdır. Primsiz aile sigortasının evlilik temelinde sürdürülmesi yerine, bakım sorumluluğuna göre yeniden düzenlenmesi; hem tüm aileleri daha adil biçimde desteklemek hem de özellikle kadınlar açısından yapısal bağımlılık yaratılmasını önlemek açısından daha tutarlı bir yaklaşım olacaktır.

Mevcut Kapsamıyla Primsiz Aile Sigortası

Primsiz aile sigortası, Alman Sosyal Güvenlik Kanunu’nun (SGB V) 10. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, belirli şartlar altında sigortalı bireylerin eşleri, yaşam partnerleri ve çocukları ile bu çocukların çocukları da aile sigortası kapsamında yer alabilir.

Bu kapsamda sigortalanan kişiler, yasal sağlık sigortasında bağımsız bir sigortalı statüsü kazanır ve diğer sigortalılarla aynı korumadan yararlanır; ancak kendileri prim ödemez. Sistem 15,6 milyon eş, partner ve çocuğu kapsamaktadır ve bunların büyük çoğunluğunu çocuklar oluşturmaktadır.

Primsiz aile sigortası, aile yüklerinin dengelenmesine yönelik bir araçtır ve özellikle çocuklu aileler için ciddi bir ekonomik rahatlama sağlar. Çünkü ana sigortalının ödediği prim, aile bireylerinin sayısına göre değil, yalnızca kendi gelirine göre belirlenir. Bu ilke, SGB V’nin 240. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesi uyarınca isteğe bağlı sigorta primi ödeyenler için de geçerlidir.

Mevcut Sigorta Şartlarıyla Evlilik mi, Aile mi Teşvik Ediliyor?

Sağlık Finansmanı Komisyonu, eşler ve yaşam partnerleri için primsiz sigorta korumasının kaldırılmasını önermektedir. Buna karşılık, altı yaşından küçük çocuğu bulunan çiftler için bu korumanın sürdürülmesi ve böylece bakım yüklerinin tanınması öngörülmektedir.

Bu yaklaşımın arkasında, hâlâ evlilik (ya da kayıtlı partnerlik) içinde kurulan ailenin, evlilik dışındaki birlikteliklere kıyasla daha fazla korunmaya değer olduğu yönündeki yasal anlayış yatmaktadır. Ancak bu yaklaşım anayasal açıdan sürdürülebilir değildir. Çocuk lehine sağlanan primsiz aile sigortası, aile yüklerinin dengelenmesinin bir parçasıdır ve dayanağını, anayasanın (GG) 6. maddesinin 1. fıkrasında yer alan aileyi teşvik etme yükümlülüğünden alır. Bu hüküm, yasama organına geniş bir takdir alanı tanımaktadır.

Federal Anayasa Mahkemesi, yerleşik içtihadında aileyi evlilikten bağımsız olarak “ebeveynler ile çocuklar arasındaki yaşam birliği” şeklinde tanımlamaktadır. Bununla birlikte, GG’nin 6. maddesi evliliğin de teşvik edilmesini öngörür: Eşlerin, tek gelirli ya da çift gelirli evlilik modeli arasında serbestçe seçim yapabilmeleri gerekir. Devlet, evliliği diğer birlikte yaşam biçimlerine kıyasla ayrıcalıklı kılabilir ve mali olarak destekleyebilir. Ancak diğer ilişki biçimlerinin dezavantajlı hâle getirilmesi, nesnel ve makul bir gerekçeye dayanmak zorundadır. Bu nedenle söz konusu reform, anayasanın 6. maddesinde yer alan evliliği ve aileyi teşvik etme yükümlülüklerinin birbiriyle nasıl dengeleneceği sorusunu gündeme getirmektedir.

Kadınların İş Hayatına Katılımı Aleyhine Yapısal Teşvikler

Aile bireylerinin primsiz sigorta kapsamında yer alması, Almanya’nın sosyal politikasının uzun süre geleneksel aile modelini temel aldığını gösteren örneklerden biridir. Daha yeni tarihli uygulamalar -ebeveyn parası (Elterngeld) ya da kurumsal çocuk bakımına erişim hakkı gibi- aile politikasının artık destek yükünü yalnızca özel alana bırakmadığını ortaya koymaktadır.
Aile sigortası, tarihsel olarak çalışan birey ile ailesinin korunması gereken bir bütün olduğu anlayışına dayanır. Nitekim 1992 yılına kadar aile kapsamında sigortalanan kişiler, bağımsız bir sigortalı statüsüne değil, yalnızca türev bir sigorta korumasına sahipti. Feminist hukuk çalışmaları, bu sistemi -bakım emeğini en azından dolaylı biçimde tanısa da[1]- kapsamlı şekilde eleştirmiştir.

Zira primsiz aile sigortası, tek gelirli evlilik modelini teşvik etmektedir: Bir çift toplamda tek kazançlı bir birey kadar gelir elde etse bile, gelirler ayrı ayrı değerlendirildiği için daha yüksek prim ödemek durumunda kalabilmektedir.[2] Öte yandan, düşük gelirli ya da sınırlı süreli çalışan bir partner de belirlenen gelir sınırının altında kaldığı sürece bu kapsamda sigortalanabilmektedir. Bu nedenle sigorta kapsamında yer alan yetişkinlerin büyük çoğunluğunu kadınlar oluştururken, ana sigortalı çoğunlukla hâlâ erkektir.

Mevcut sistem, erkeklerin ana gelir sağlayıcı olduğu geleneksel iş bölümü modelini yeniden üretmekte ve kadınların zorunlu sigortaya tabi bir istihdama yönelmesini teşvik etmemektedir. Bu tespit, komisyon raporunda da açık biçimde yer almaktadır.

Geçmişten Kalan Aile Sigortası Modeli ve Bunun Güncelliği

Primsiz aile sigortası ayrıcalığı, bugüne kadar yalnızca evlilik ve kayıtlı partnerlik çerçevesinde tanınmıştır. Ancak sistemin partnerlik düzeyinde evliliğe bağlanması, aile yüklerinin dengelenmesi gerekçesini de tartışmalı hâle getirmektedir.[3] Nitekim çocuk sahibi olmayan evli çiftler de bu haktan yararlanırken, ortada bakımı üstlenilecek bir çocuk bulunmamaktadır. Buna karşılık Almanya’da çocukların yüzde 30’dan fazlası evlilik dışı doğmasına rağmen, bu çocukların ebeveynleri aynı korumadan yararlanamamaktadır.

Bu durum, çocuğu doğrudan etkileyen belirli bir aile anlayışını yansıtır: Aile, istikrarın güvencesi olarak görülen evli iki ebeveynden oluşur. Federal Anayasa Mahkemesi (BVerfG) de 2003 yılında, Sosyal Güvenlik Kanunu’nun (SGB V) 10. maddesinin 3. fıkrasına ilişkin kararında bu anlayışı temel almıştır. Söz konusu düzenleme, ebeveynlerden biri özel sigortalı olup diğerine kıyasla daha yüksek ve düzenli gelire sahipse ve her iki ebeveyn de yasal sigorta kapsamında değilse, çocuğun aile sigortasından yararlanmasını dışlamaktadır.

Mahkeme, o dönemdeki kararında, evli ebeveynlerin karşılıklı nafaka yükümlülükleri sayesinde çocuğun evlilik dışı bir çocuğa kıyasla daha iyi güvence altında olduğunu ileri sürmüştür. Benzer şekilde, evli çiftlerin tüp bebek tedavisi gibi uygulamalarda yasal sağlık sigortası desteğinden yararlanıp yararlanamayacağı tartışılırken de evliliğin çocuğa daha sağlam bir hukuki zemin sunduğu varsayılmıştır. Ancak evli ve evli olmayan ebeveynler arasındaki bakım yükümlülüklerinin büyük ölçüde eşitlenmesinin ardından bu yaklaşımın hâlen geçerli olup olmadığı sorusu Mahkeme tarafından açık bırakılmıştır.

Bugün önerilen sağlık sigortası reformu, bu geleneksel aile modelini yeniden pekiştirmektedir. Oysa anayasanın 6. maddesi uyarınca aile, evlilikten bağımsız olarak da korunmalı ve teşvik edilmelidir. Anayasal düzlemde evliliğin korunması ile ailenin korunması her zaman örtüşmek zorunda değildir. Nitekim Federal Anayasa Mahkemesi de her evliliğin çocuk odaklı olmadığını ve her evliliğin ailenin ön aşaması olarak görülemeyeceğini vurgulamaktadır.

Ebeveynler çocuk sahibi olup onları yetiştirdiklerinde, partnerlik statülerinden bağımsız olarak, nesiller arası sürekliliğe dayanan sosyal güvenlik sistemine katkı sunarlar. Federal Anayasa Mahkemesi de bu katkıyı, yasal sağlık sigortası sistemi açısından ilkesel olarak tanımıştır.

Primsiz Sigorta Ölçütü Olarak Çocuk Bakımı Sorumluğu

Reform önerisi, bakım sorumluluklarını hafifletilmesi gereken bir yük olarak tanımakta ve altı yaşından küçük çocuğu bulunan eşler ile yaşam partnerleri için primsiz aile sigortasını sürdürmeyi öngörmektedir. Küçük çocukların yüksek bakım ihtiyacı, özellikle kurumsal çocuk bakımının hâlâ yetersiz olduğu koşullarda, her iki ebeveynin iş gücüne katılımını zorlaştırmaktadır.

Bu durumu dikkate alan reform, çocukların ilkokul çağına gelmesiyle birlikte ebeveynlerin çalışma hayatına katılımının aile içi bakım yükümlülükleriyle daha uyumlu hâle geldiğini varsaymaktadır. Benzer bir yaklaşım sosyal hukukun diğer alanlarında da görülmektedir; örneğin SGB II’nin 10. maddesinin 1. fıkrasının 3. bendine göre, üç yaşından küçük bir çocuğun bakımı nedeniyle çalışmak makul kabul edilmemektedir.

Eğer yasal sağlık sigortası bu bakım yükünü dengelemeye devam edecekse, primsiz sigorta uygulamasının evli olmayan ebeveynleri ve tek ebeveynli aileleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi gerekir. Bu kapsam, örneğin ebeveyn izni gibi belirli ve zamanla sınırlı bakım dönemlerine bağlanarak, istihdama katılımı da destekleyecek biçimde düzenlenebilir.

Bu yaklaşım, ebeveyn iznindeki bekar ebeveynlerin sigorta durumunu da doğrudan etkileyecektir. Ebeveyn iznine girmeden önce zorunlu sigorta kapsamında olanlar, mevcut iş ilişkisi sürdüğü sürece -ebeveyn parası alıp almadıklarına bakılmaksızın- primsiz sigortalı kalmaya devam eder. Buna karşılık, ebeveyn izni öncesinde gönüllü sigortalı olanlar bu dönemde en azından asgari düzeyde prim ödemeye devam etmektedir. Sosyal sistemin bakım yükünü dengelemeyi amaçladığı düşünüldüğünde, bu durum açık bir çelişki olarak ortaya çıkmaktadır.

Bu Öneriden Hareketle Aile Sigortası Modeli Daha Kapsamlı Tartışılmalı

Reform önerisi, primsiz aile sigortasının amacını yeniden değerlendirmek için önemli bir zemin sunmaktadır. Buradaki mesele, sosyal devletin sunduğu hakların tasarruf tedbirleriyle daraltılması değil; aksine, bakım odaklı bir modelle daha fazla ailenin güvence altına alınabilmesidir. Çocukların primsiz sigorta kapsamında yer alması gerektiği ise tartışma dışıdır.

Asıl belirleyici soru, bakım emeğinin güvence altına alınıp alınmaması değil, bunun kimler için geçerli olacağıdır. Eşler ve yaşam partnerlerinin sigorta kapsamı açısından bakıldığında şu ayrım netleştirilmelidir: Amaç evliliği ya da partnerliği teşvik etmekse, sistem çocuksuz çiftleri de kapsamalıdır. Ancak amaç aileyi desteklemek ve bakım yükünü hafifletmekse, bu destek bakım sorumluluğuna dayanmalıdır.

Ebeveynler, artan bakım ihtiyacı nedeniyle yük altındadır ve bu durum yalnızca evlilik içinde doğan çocuklarla sınırlı değildir. Bu nedenle primsiz aile sigortasının evlilik bağına değil, aile içinde üstlenilen bakım sorumluluğuna dayandırılması daha tutarlı bir yaklaşım olacaktır.

Açıklamada, özellikle Madrid ve Barselona gibi büyük şehirlerde kiracıların yıllardır haksız ödeme yapmak zorunda bırakıldığı vurgulanarak, "Artık daha fazla bekleyemeyiz. Yasa dışı ücretlerden (kiralama başına iki hatta üç kirayı bulan emlakçı payı), aynı gruba ait şirketler aracılığıyla dayatılan sigorta ve faturalardan, konut bakım eksikliğinden ve sadece bir mülkü görmek için 200 avroya varan ücretler gibi onlarca suistimalden bıktık." ifadeleri yer aldı.

Eylemin İspanya'da bir ilk olacağı kaydedilen açıklamada, "Bizi görmezden geldikleri, hileli kazançları ceplerine indirdikleri ve kira sözleşmelerinde kötü niyetli maddeler dayattıkları için bu eylemi yapacağız. Ev ev örgütleneceğiz ve bu tarihi bir olay olacak." değerlendirmesi yer aldı.

Açıklamada, eylemin, artan kira maliyetlerine karşı olduğu belirtilerek, her 5 yılda bir kiralık mülke taşınmak için kiracıların 4 bin avrodan fazla ödemek zorunda kaldığı ve bunun sürekli arttığı vurgulandı.

Öte yandan Tüketim Bakanlığı, şikayetlerin odağındaki Alquiler Seguro şirketine 3,6 milyon avroluk para cezasını onayladı. Karara göre şirket, para cezasının yanı sıra kiralamada kötüye kullanım olarak değerlendirilen maddeleri kaldıracak ve ihlalleri düzeltecek.

AB'de konut fiyatlarının en fazla arttığı ülkelerden biri İspanya

AB istatistik kurumu Eurostat'ın verilerine göre İspanya, 2025'in dördüncü çeyreğinde ev alım fiyatlarının 2014'ün aynı dönemine göre en fazla arttığı dördüncü AB ülkesi oldu.

Rapora göre, 2025'in dördüncü çeyreğinde konut fiyatları AB ülkelerinde ortalama yüzde 5,5 artarken, İspanya'da bu artış yüzde 12,9'u buldu.

Eurostat'a göre AB'de konut fiyatlarının en fazla arttığı ülkeler ise Macaristan (yüzde 21,2), Portekiz (yüzde 18,9) ve Hırvatistan (yüzde 16,1) olarak sıralandı.

Fiyat Hassasiyeti Artıyor, Sadakat Kırılmıyor

Piyasa analizleri, özellikle bireysel sigorta branşlarında tüketicilerin mevcut poliçelerini iptal etmek yerine alternatif fiyatları izlemeyi tercih ettiğini ortaya koyuyor. Bu eğilim, sigortalıların belirsiz ekonomik ortamda risk almaktan kaçındığını gösteriyor.

Otomobil Sigortasında Küresel Yavaşlama

Analistlere göre otomobil sigortası, küresel ölçekte en hızlı fiyat artışı yaşayan branşlardan biri oldu. Bu durum, sigortalıları daha fazla araştırmaya iterken, şirket değiştirme kararlarını geciktirdi.

Konut ve Kiracı Sigortasında Temkinli Arayış

Konut ve kiracı sigortalarında tüketiciler yeni teklifleri inceliyor ancak poliçelerini yenilerken mevcut şirketlerinde kalmayı tercih ediyor.

Bölgesel Davranışlar Ayrışıyor

Gelişmiş pazarlarda tüketiciler daha fazla fiyat bilgisine erişirken, geçiş kararlarını daha muhafazakâr biçimde alıyor.

Yeni Rekabet Alanı: Dağıtım Modelleri

Analistlere göre sigorta sektöründe büyüme, geleneksel kanallar yerine gömülü sigorta modelleri üzerinden gerçekleşecek.

Kazananlar Kim Olacak?

Dijital altyapısı güçlü, hızlı entegre olabilen ve teminatla birlikte hizmet sunabilen şirketler rekabette öne çıkacak.

Yurt dışı alışverişine ilişkin uzun süredir beklenen düzenleme resmiyet kazandı.

AR-GE, EĞİTİM VE TEST AMAÇLI GETİRİLEN TİCARİ OLMAYAN ÜRÜNLER İÇİN YENİ UYGULAMA

Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün 2022/9 sayılı Genelge’de yaptığı değişiklikle, özellikle Ar-Ge, eğitim ve test amaçlı getirilen ticari olmayan ürünler için yeni bir yol açıldı.

Düzenleme, bugün (6 Şubat 2026) yürürlüğe girdi.

“MODEL” MUAFİYET KODU DEVREYE ALINDI

Genelge kapsamında, kıymeti 30 euroyu geçmeyen ve “MODEL” muafiyet kodu ile beyan edilen ürünler, belirli şartlar altında Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) ile ithal edilebilecek.

Bu uygulama, posta ve hızlı kargo taşımacılığı yoluyla gelen modeller için geçerli olacak.

AR-GE VE EĞİTİM AMAÇLI ÜRÜNLERE KOLAYLIK

Yeni düzenleme, üniversiteler, öğrenciler ve Ar-Ge personelini yakından ilgilendiriyor. PCB, çip, sensör gibi ticari olmayan numuneler; Ar-Ge, eğitim ve test amaçlı olmak kaydıyla yurtdışından getirilebilecek.

Ürün bedeli: Sevkiyat başına en fazla 30 euro

Sıklık: Bir kişi adına ayda en fazla 5 gönderi

Şart: Proje kapsamında kullanımın belgeyle tevsik edilmesi

NUMUNELİK EŞYA TANIMI NETLEŞTİRİLDİ

Genelgede “numunelik eşya” tanımı da yeniden düzenlendi. Sipariş alma veya verme amacı dışında kullanılması mümkün olmayan, önemli değeri bulunmayan ürünler numune olarak değerlendirilecek. Tekstil, konfeksiyon ile deri sektörlerinde ise ihracatçı firma adına gelen eşya, üretim amaçlı numune sayılacak.

İHRACAT VE BEYAN LİMİTLERİ ARTIRILDI

Yapılan değişikliklerle birlikte basitleştirilmiş gümrük beyannamesi kapsamındaki ihracatta:

Ağırlık limiti 300 kilogramdan 600 kilograma,

Değer limiti ise 15 bin avrodan 30 bin euroya çıkarıldı.

BAZI YASAKLI ÜRÜNLERDE İTHALATA İZİN

Genelgede dikkat çeken bir diğer değişiklik ise “ithali mümkün değildir” ifadesinin “ithali mümkün bulunmaktadır” şeklinde güncellenmesi oldu.

Böylece belirli eşya gruplarında ithalatın önü açıldı.

YENİ MUAFİYET KODLARI EKLENDİ

Ek-1 listesine “MODEL” muafiyet kodu eklenirken; NUM, HK30, HK60, ILAC30 ve ILAC60 kodlarının kapsamları da güncellendi.

İlaç ve takviye edici gıdalar için 1.500 euroya kadar olan gönderiler basitleştirilmiş usulde beyan edilebilecek.

YÜRÜRLÜK TARİHİ: 6 ŞUBAT 2026

Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan Genelge, bugün (6 Şubat 2026) tarihinde yürürlüğe girecek.

Düzenlemenin özellikle Ar-Ge faaliyetleri ve akademik çalışmalar açısından önemli bir kolaylık sağlaması bekleniyor.

AR-GE VE ÜNİVERSİTELERE YURT DIŞINDAN NUMUNE GETİRME KOLAYLIĞI

Ticaret Bakanlığı’nın yeni genelgesiyle üniversiteler, öğrenciler ve Ar-Ge personeli; PCB, çip ve sensör gibi ticari olmayan ürünleri belirli şartlarla yurtdışından daha kolay getirebilecek.

Yurt dışı alışverişine yönelik düzenlemeler kapsamında Ar-Ge ve eğitim faaliyetlerini doğrudan ilgilendiren önemli bir adım atıldı. Ticaret Bakanlığı Gümrükler Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı yeni genelgeyle, ticari nitelik taşımayan numunelerin ithalatında kolaylaştırıcı düzenlemeler hayata geçirildi.

KİMLER YARARLANABİLECEK?

Genelgeye göre; üniversitelerde görev yapan akademisyenler, öğrenciler, Ar-Ge ve teknoloji geliştirme bölgelerinde çalışan personel belgelendirmek kaydıyla yurtdışından numunelik eşya getirebilecek.

HANGİ ÜRÜNLER KAPSAMDA?

Düzenleme; PCB (baskı devre kartı), elektronik çipler, sensörler ve benzeri test, eğitim veya Ar-Ge amaçlı ürünleri kapsıyor.

Bu ürünlerin ticari nitelik taşımaması ve proje kapsamında kullanılacağının belgelenmesi gerekiyor.

30 EURO VE AYLIK 5 GÖNDERİ SINIRI

Genelgeyle getirilen şartlar net şekilde tanımlandı: Her bir gönderinin kıymeti 30 euroyu geçemeyecek, aynı kişi adına ayda en fazla 5 gönderiye izin verilecek, Gönderiler Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi ile beyan edilecek.

“MODEL” MUAFİYET KODU ZORUNLU OLACAK

Posta ve hızlı kargo yoluyla gelen bu tür ürünlerin gümrük işlemlerinde, muafiyet kodu alanında “MODEL” ibaresinin kullanılması gerekecek. Ayrıca alıcıya ait T.C. Kimlik Numarasının beyanı zorunlu olacak.

AMAÇ: AR-GE SÜREÇLERİNİ HIZLANDIRMAK

Söz konusu düzenlemenin, özellikle üniversitelerde yürütülen projeler ile teknoloji geliştirme bölgelerindeki Ar-Ge çalışmalarında yaşanan bürokratik gecikmeleri azaltması ve araştırma süreçlerini hızlandırması hedefleniyor.

Hindistan Pazarının Stratejik Önemi

Saudi Re CEO’su Ahmed Al-Jabr, konuyla ilgili yaptığı değerlendirmede, Hindistan pazarının şirketleri için stratejik bir öneme sahip olduğunu vurguladı. Al-Jabr, “Hindistan, ana pazarımız dışındaki en büyük pazarımız konumunda. Asya pazarı, portföyümüzün %25’inden fazlasını oluşturuyor ve Hindistan bu büyümenin merkezinde yer alıyor” ifadelerini kullandı.

Reformların Etkisi ve “Strateji 2026”

Şirketin bu genişleme kararı, Hindistan hükümetinin sigorta ve reasürans sektöründe yabancı yatırımları teşvik etmek amacıyla hayata geçirdiği düzenleyici reformların ardından geldi. Hindistan’daki yeni düzenlemeler, yerel şirketlere ve ülkede yerleşik uluslararası şubelere öncelik tanıyor.

Bu yatırımın, şirketin küresel varlığını güçlendirmeyi ve dünyanın en büyük 50 reasürans şirketi arasına girmeyi hedefleyen “Strateji 2026” planının bir parçası olduğu belirtildi.

Belirtilen rapor, İngiltere, ABD ve uluslararası pazarlarda faaliyet gösteren sigorta şirketleri, brokerler, reasürörler ve pazar uzmanlarının görüşlerine dayanıyor. Send’e göre, sektördeki şirketler yumuşayan fiyatlandırma dengeleri, artan operasyonel karmaşıklık, yoğun düzenleyici baskılar ve hızla yaygınlaşan yapay zeka uygulamalarıyla karşı karşıya. Bu gelişmeler sigorta risklerinin değerlendirilme biçimini, portföy yönetimini ve iş ortaklıklarını yeniden şekillendiriyor.

Operasyonel Zorluklar ve Fırsatlar

Raporda hızın halen sektörün öncelikleri arasında yer aldığı, ancak bununla birlikte tutarlılık, şeffaflık ve kontrol beklentilerinin de güç kazandığı bildiriliyor. Ek olarak, yaşlanan iş gücü ve sektöre katılacak yeni profesyonellerin azlığı, firmaları hem çekicilik hem de personel bağlılığı konusunda denge kurmaya mecbur bırakıyor. Otomasyon, iş süreçlerinde bilgi aktarımı ve beceri geliştirme açısından hem fırsatlar hem de belirli zorluklar yaratıyor.

Teknoloji Benimseme ve Yapay Zeka Etkisi

Sektör genelinde teknolojik adaptasyon giderek olgunlaşıyor. Özellikle yapay zeka, veri kalitesi yüksek, etkili veri toplama ve yönetişim mekanizmalarına yatırım yapan sigorta şirketlerinde gözle görülür sonuçlar doğuruyor. Diğer taraftan, değişen dağıtım modelleri ve reasürans yapıları, geçmişe dayalı işletim sistemlerinde uyum ihtiyacını artırıyor.

Jeopolitik ve Düzenleyici Baskılar

Rapor, jeopolitik riskler, iklim değişikliği ve artan düzenleyici denetimler gibi dış etkenlerin sigorta şirketleri arasında belirgin bir ayrışma yarattığını belirtiyor. Temellerini güçlendiren firmalarla eski yöntemlerin sınırları içinde kalanlar arasındaki farkın büyümesi, sektörün geleceğini etkileyecek düzeyde değerlendiriliyor.

Andy Moss’tan Gelecek Değerlendirmesi

Send’in kurucu ortağı ve CEO’su Andy Moss, 2026 yılında poliçe düzenlemede temel hedefin pazar eğilimlerini öngörmekten ziyade, değişen koşullara hızlı ve istikrarlı yanıt verebilme kapasitesini güçlendirmek olacağını söyledi. Moss, küresel ölçekte sağlam veri altyapısı, sorunsuz bağlantı ve güçlü yönetişim sistemlerine sahip olmanın artık sigorta karar süreçleri için vazgeçilmez hale geldiğini ifade etti.

Çalışanlar ile işverenlerin yarı yarıya ödediği yüzde 17.5 düzeyindeki sağlık primi oranının yanı sıra ek prim oranındaki artışlar nedeniyle halk göreve başladıktan sonra sağlık sigortası primlerinde artış olmayacağı sözü veren Bakan Warken’e “sözünde durmadın” suçlamasında bulundu.

Son yıllarda sistematik olarak artan giderlerini karşılamak için yeni yıl itibariyle 12.3 milyon sigortalısı olan “Techniker Krankenkasse” (TK) ek sigorta prim oranını yüzde 2.5’ten yüzde 2.69’a yükseltme kararı aldı. Bu artışla toplam sağlık sigortası prim oranı yüzde 17.29’a yükseldi.

5.3 milyon sigortalısı bulunan DAK-Gesundheit ek prim oranını yüzde 2.8’den yüzde 3.2’ye, toplamda da yüzde 17.8’e yükseltme kararı aldı.

DAK Başkanı Andreas Strom, “Hükümetin ilan ettiği ‘sonbahar reformu, kış hayal kırıklığına’ dönüştü” derken, özellikle yaşlı bakımı alanında köklü bir reforma gidilmesi uyarısında bulundu.

Yaşlı sayısına paralel olarak yaşlılara bakım giderlerinin de sistematik olarak arttığına dikkat çeken Storm, önümüzdeki yıllarda bu alanda ek prim oranının çok daha fazla artmasının kaçınılmaz hale geleceğini de söyledi.

Federal Sağlık Bakanı Nina Warken ise hükümetin sağlık alanında aldığı tedbirleri savundu. Hayata geçirilen reform sayesinde sağlık alanında 18 milyar Euro tasarruf sağlanacağına işaret eden Warken, ek prim oranlarının yüzde 0.3 daha fazla artmasını engellediklerini dile getirdi.

Bu, sigorta açısından kritik bir detay. Çünkü yörüngede hasar her zaman “gözle görülür” bir kazaya işaret etmeyebiliyor. Termal değişim, radyasyon, malzeme yorgunluğu, parçacık çarpması gibi farklı senaryolar benzer sonuçlar doğurabiliyor. Sensörlerden gelen adli nitelikteki veri, hasarın uzay çöpü ya da mikrometeoroit kaynaklı bir etkiyle tutarlı olup olmadığını göstermeyi hedefliyor. Böylece “hasarın nedeni” tartışmasında elinizde bir tür dijital delil oluyor.

CUTTER NE YAPACAK?
Sensörlerin ilk sahne alacağı platform, Arkisys’in yakında uçurmayı planladığı Cutter görevi. Cutter, yörüngede yük barındırma ya da fırlatma sonrası “son kilometre lojistiği” sağlama fikri üzerine konumlanıyor. Yani bir yük uzaya çıktıktan sonra, onu hedeflenen noktaya taşımak veya Arkisys’in Port modüllerine ulaştırmak gibi görevleri üstlenmesi hedefleniyor.

Kısacası Arkisys, uzayda “kargo ve lojistik” benzeri bir altyapı kurmaya çalışırken; Odin Space de bu ekosistemin üzerinde büyüyen en büyük risklerden birine, yani enkaz çarpışmalarına, “ölçülebilir” bir çözüm eklemeye çalışıyor. Ortaklığın temel vaadi de burada: Yenilikçi yörünge hizmetleri sunarken, müşteriye “yatırımın güvencesi” tarafında yeni bir seçenek vermek.